Catan: Denizciler

Catan: Denizciler, ana Catan'ın tur yapısını (Kaynak Üretimi → Ticaret → İnşa) korur ve üstüne gemi mekaniği, Korsan ve keşif kurallarını ekler. Her tur yine aynı 3 fazdan oluşur; tek fark İnşa fazında gemi seçeneğinin ve gemi taşıma eyleminin bulunmasıdır.

Gemiler (Ship), deniz kenarlarına ve kara-deniz sınır kenarlarına inşa edilen yapılardır. İki kara karosunun ortak kenarına yerleştirilemezler. **İnşa Maliyeti:** 1 Kereste (Lumber) + 1 Yün (Wool) — yoldan farklı olarak Tuğla (Brick) gerekmez. **Yerleştirme Kuralı:** Her gemi, kendi yerleşim yerine, şehrine veya hâlihazırda kurulu başka bir gemisine bağlı olmak zorundadır. Rakip yerleşim veya şehirler gemi hattını keser (tıpkı yollarda olduğu gibi). **Gemi Hattı (Shipping Route):** Bir yerleşimden çıkıp deniz üzerinde ilerleyen birbirine bağlı gemiler zinciridir. Açık hat (open route), iki yerleşim/şehri birbirine henüz bağlamamış hattır. Kapalı hat (closed route), iki yerleşimi/şehri birbirine bağlayan hattır. **Gemi Taşıma (Ship Movement):** Turunuzda en fazla 1 gemiyi taşıyabilirsiniz. Bir gemiyi taşıyabilmeniz için o geminin **iki ucundan en az birinin** kendinize ait başka bir parçaya (başka bir gemi, yerleşim yeri, şehir veya yol) bitişik **olmaması** gerekir — yani gemi, açık bir hattın serbest ucunda durmalıdır. İki yerleşiminizi birbirine bağlayan kapalı hattın hiçbir gemisi taşınamaz. Aynı tur içinde inşa ettiğiniz gemi o tur taşınamaz. Taşıdığınız gemiyi, yeni konumunda olağan gemi inşa kurallarına uyacak (kendi ağınıza bağlı) bir deniz kenarına yerleştirirsiniz. Taşıma, En Uzun Ticaret Yolu (Longest Trade Route) sayımını bozmaz — süreklilik korunuyorsa hat geçerli kalır. **Yol Yapımı (Road Building) kartı:** Bu gelişim kartı 2 gemi, 2 yol veya 1 yol + 1 gemi şeklinde kullanılabilir. **En Uzun Ticaret Yolu:** Ana Catan'daki En Uzun Yol kartı bu genişlemede 'En Uzun Ticaret Yolu' olarak işlev görür. Gemiler ve yollar birlikte sayılır; kesintisiz en uzun hat hesaplanır. Rakip yerleşim veya şehir hattı keser.

Korsan (Pirate), denizci oyununun Haydut (Robber) karşılığıdır. Siyah bir gemi figürüdür. **Başlangıç:** Korsanın başlangıç konumu senaryoya bağlıdır. Bazı senaryolarda işaretli (üzerinde korsan gemisi sembolü olan) bir deniz karosunda başlar; bazılarında ise tahtanın dışında bekler ve oyun sırasında devreye girer. Seçtiğiniz senaryonun kurulum talimatı Korsanın nereden başlayacağını belirtir. **Hareket Ettirme:** 7 zar geldiğinde veya Şövalye (Knight) kartı oynandığında, aktif oyuncu Haydut'u mu yoksa Korsanı mı hareket ettireceğini seçer — ikisini birden değil, yalnızca birini. **Korsanın Etkileri:** - Korsanın bulunduğu deniz karosunun kenarlarına yeni gemi inşa edilemez. - Korsanın bulunduğu deniz karosundan veya karosuna gemi hareketi yapılamaz. - Korsanın bulunduğu deniz karosuna bitişik gemisi olan oyunculardan **birini siz seçersiniz** ve o oyuncunun elinden rastgele 1 kart çalarsınız (Haydut'ta yerleşim/şehir sahibi hedef alınırdı; Korsan'da gemi sahibi hedef alınır). Birden fazla uygun hedef varsa hedefi seçmek size kalmıştır; hedefin elindeki kart ise rastgele seçilir. - Korsan, limanlara ve yerleşim/şehir inşasına etki etmez. **Haydut ile Fark:** Haydut yalnızca kara karolarında durur ve bitişik yerleşim/şehir sahibini etkiler. Korsan yalnızca deniz karolarında durur ve bitişik gemi sahibini etkiler.

Catan: Denizciler'in özgün mekanizmalarından biri, uzaktaki adalara ulaşan oyuncuya özel Keşif Zafer Puanı (Exploration VP) kazandırmasıdır. **Keşif Zafer Puanı Nasıl Kazanılır?** Çoğu senaryoda, bir uzak adaya **kendi ilk** yerleşim yerinizi kurduğunuzda Keşif ZP kazanırsınız. Bu bonus oyuncuya özeldir: aynı adaya başka bir oyuncu sizden önce yerleşmiş olsa bile, o adadaki ilk yerleşimini kuran her oyuncu kendi Keşif ZP'sini ayrıca kazanır. Yani bonus 'ilk gelene' değil, 'o adaya ilk kez ayak basan her oyuncuya' verilir. **Senaryoya göre değişir — genelleme yapmayın.** Hangi adaların kaç Keşif ZP verdiği, bonusun nasıl işlediği ve kazanma eşiği tamamen seçilen senaryonun talimatına bağlıdır. Aşağıdaki örnekler yalnızca o senaryolar için geçerlidir: - Yeni Kıyılara (Heading for New Shores): Küçük adalardan birine ilk yerleşiminizi kurduğunuzda 2 Keşif ZP alırsınız; her küçük ada için ayrı ayrı kazanabilirsiniz (başkaları orada zaten yerleşmiş olsa bile). Kazanma eşiği 14 ZP. - Dört Ada (The Four Islands): Başladığınız ada dışındaki yabancı bir adaya ilk yerleşiminizi kurduğunuzda 2 Keşif ZP alırsınız (o yerleşim toplam 3 ZP değerinde olur). Kazanma eşiği 13 ZP. Diğer senaryolarda keşif bonusunun yapısı ve eşik farklıdır; her senaryonun kendi talimatına bakın. **Önemli:** Keşif ZP'leri sabit puan jetonlarıyla işaretlenir, skora anında eklenir ve gizli tutulmaz.

Altın Sahası (Gold Field), Catan: Denizciler'e özgü yeni bir arazi tipidir. Sarı/altın renkli özel heksagonlardır. **Nasıl Çalışır?** Bir sayı zarı atıldığında, o sayıya sahip Altın Sahası karosuna komşu yerleşim veya şehri olan oyuncular istedikleri kaynağı seçerek alır: - Yerleşim Yeri (Settlement): 1 adet istediğin kaynak türü - Şehir (City): 2 adet istediğin kaynak türü (aynı veya farklı türlerde) **Önemli Detaylar:** - Ana kutuda 2 adet Altın Sahası karosu bulunur. - Kaynak seçimi serbesttir: Kereste, Tuğla, Yün, Tahıl veya Cevher'den herhangi birini seçebilirsiniz. - Bankada seçilen kaynak kartı yoksa o kaynak alınamaz (standart kural geçerlidir). - Altın Sahası karosu yüksek değerli olduğu için genellikle uzak adalara yerleştirilir; oyuncuları denize açılmaya teşvik eder.

Catan: Denizciler 8 farklı senaryo içerir; kitapçıktaki 9. yuva ise hazır bir senaryo değil, kendi tasarladığınız haritalarla serbest oyun (free play) içindir. Her senaryo kendine özgü harita düzeni, kazanma eşiği, özel kurallar ve Keşif ZP dağılımı belirler. Senaryolar basitten karmaşığa doğru sıralanmış olup yeni oyunculara önce ilk senaryo önerilir. **Senaryolar:** 1. Yeni Kıyılara (Heading for New Shores): Giriş senaryosu. Ana ada + 3 küçük ada, kazanma eşiği 14 ZP. 2. Dört Ada (The Four Islands): Oyuncular 4 ada arasına dağılır, yabancı bir adaya ilk yerleşim 2 ZP kazandırır. Kazanma eşiği 13 ZP. 3. Sis Adaları (The Fog Islands): Bazı karolar yüzü kapalı başlar; ilk gemi veya yerleşim geldiğinde açılır. Bilinmezlik unsuru katar. 4. Çöl Üzerinden (Through the Desert): Çöl bölgelerinden geçerek uzak adalara ulaşma senaryosu. 5. Unutulmuş Kabile (The Forgotten Tribe): Haritada yerleştirilmiş anonim yerleşimler vardır; bunların yanına ilk oturan oyuncu bonuslar kazanır. 6. Catan İçin Kumaş (Cloth for Catan): Ticaret ve özel kaynak mekanikleri içerir. 7. Korsan Adaları (The Pirate Islands): Korsan temalı özel mekaniği öne çıkaran senaryo. 8. Catan'ın Harikaları (The Wonders of Catan): Özel anıt/yapı inşası içerir. **Kazanma Eşiği:** Her senaryonun kendine ait bir kazanma eşiği vardır ve bu değer senaryodan senaryoya değişir (örneğin Yeni Kıyılara 14 ZP, Dört Ada 13 ZP). Genelleme yapmayın; her zaman seçtiğiniz senaryonun talimatındaki eşiğe bakın.

İnşa maliyeti farklıdır: yol 1 Kereste + 1 Tuğla isterken gemi 1 Kereste + 1 Yün ister. Yollar yalnızca kara kenarlarına, gemiler yalnızca deniz kenarlarına veya kara-deniz sınır kenarlarına inşa edilebilir. Gemiler belirli koşullar altında taşınabilir; yollar taşınamaz.

Bir gemiyi yalnızca iki ucundan en az biri kendinize ait başka bir parçaya (gemi, yerleşim yeri, şehir veya yol) bitişik değilse taşıyabilirsiniz; yani gemi açık bir hattın serbest ucunda olmalıdır. İki yerleşiminizi birbirine bağlayan kapalı hattın hiçbir gemisi taşınamaz. Aynı tur içinde inşa ettiğiniz gemi o tur taşınamaz. Turda en fazla 1 gemi taşınabilir ve gemiyi yeni konumunda olağan inşa kurallarına uyacak şekilde (ağınıza bağlı) yerleştirirsiniz.

Seçim sizin. 7 geldiğinde veya Şövalye kartı oynadığınızda Haydut'u (kara karosu) ya da Korsanı (deniz karosu) hareket ettirirsiniz — ikisini birden değil. Deniz ağına sahipseniz ve rakibin gemilerini engellemek istiyorsanız Korsanı; kara yerleşimlerini engellemek istiyorsanız Haydut'u seçin.

Hayır. Korsan yalnızca bulunduğu deniz karosunun kenarlarında gemi inşasını ve gemi hareketini engeller. Yerleşim veya şehir inşasını engellemez, limanlara erişimi kesmez.

Korsanı yerleştirdiğiniz deniz karosuna bitişik gemisi olan oyunculardan birini siz seçersiniz, ardından o oyuncunun elinden rastgele 1 kart çekersiniz. Hedefi seçmek size kalmıştır; yalnızca hangi kartın geleceği rastgeledir. Bitişikte tek bir uygun oyuncu varsa otomatik olarak ondan çalarsınız. Hiçbir oyuncunun bitişik gemisi yoksa kimseden kart çalınmaz.

Altın Sahası numarası geldiğinde istediğiniz kaynak türünü seçersiniz. Yerleşim yeri için 1, şehir için 2 serbest kaynak alırsınız (Kereste, Tuğla, Yün, Tahıl veya Cevher'den herhangi biri). Bankada ilgili kaynak yoksa o kaynağı alamazsınız.

Çoğu senaryoda, bir uzak adaya kendi ilk yerleşiminizi kurduğunuzda Keşif ZP kazanırsınız. Bu bonus oyuncuya özeldir: 'ilk gelen alır' değildir. Başka bir oyuncu o adaya sizden önce yerleşmiş olsa bile, adaya ilk kez yerleşim kuran her oyuncu kendi Keşif ZP'sini ayrıca kazanır (örn. Yeni Kıyılara'da her küçük ada için 2 ZP). Hangi adaların kaç ZP verdiği ve koşullar senaryoya göre değişir; seçtiğiniz senaryonun talimatına bakın.

Evet. Bu genişlemede 'En Uzun Yol' kartının adı 'En Uzun Ticaret Yolu' olarak geçer ve gemiler ile yollar birlikte sayılır. Kesintisiz en uzun sürekli hat hesaplanır. Rakip bir yerleşim veya şehir hattı keser.

Sis Adaları (The Fog Islands) senaryosunda uzak adalardaki karolar yüzü kapalı başlar. Bir geminiz veya yerleşiminiz o karonun komşuluğuna geldiğinde karo açılır ve ne tür bir arazi (kaynak karosu mu, altın sahası mı, deniz mi) olduğu ortaya çıkar. Bu sayede harita keşfedildikçe oluşur.

İkisini de seçebilirsiniz. Kıyı köşesine (hem kara hem deniz kenarına erişimi olan bir köşe) kurulan yerleşimin yanına deniz kenarı boyunca gemi veya kara kenarı boyunca yol yerleştirebilirsiniz.

Genişleme şunları ekler: 60 ahşap gemi (4 renk, 15'er adet), 19 deniz karosu, 11 ek arazi karosu (2 Altın Sahası dahil), 1 Korsan figürü, 50 çok amaçlı Catan jetonu (Keşif ZP ve senaryo işaretleri için), 10 ek sayı jetonu, 6 ek çerçeve parçası, 10 liman jetonu ve 8 senaryoyu içeren kural ve senaryo kitapçığı. Ana Catan'ın Haydut'u, kaynak kartları, gelişim kartları ve yolları bu genişlemede de kullanılır.