Monopoly'de oyuncular 40 kareli tahtada zar atarak ilerler; sokakları, istasyonları ve işletmeleri bankadan satın alır. Başkasının mülküne düşen oyuncu kira öder. Bir rengin tüm sokaklarını toplayan oyuncu tekel kurar, ev ve otel dikerek kirayı katlar. Resmi kitapçığın belirttiği amaç en zengin oyuncu olmaktır; standart oyunda bu, diğer herkesi iflas ettirip masada tek başına kalmak anlamına gelir.
Oyun Tahtası (Game Board)
40 kareden oluşan döngüsel tahta. Üzerinde 22 sokak, 4 istasyon, 2 işletme, Şans ve Kamu Fonu kareleri, iki vergi karesi, Başlangıç, Hapis / Sadece Ziyaret, Serbest Otopark ve Hapse Git köşeleri bulunur.
Mülk Kartı (Title Deed)
22 sokak, 4 istasyon ve 2 işletme için birer kart. Her kartta satın alma fiyatı, kira tarifesi, ev ve otel maliyeti ile ipotek değeri yazar. Oyun başında hepsi bankada durur.
Oyun Parası (Play Money)
Yedi kupürlük tam takım: 1, 5, 10, 20, 50, 100 ve 500 birimlik banknotlar. Her oyuncuya başlangıçta 1500 birim dağıtılır, kalanı bankada kalır. Banka asla iflas etmez; para biterse bankacı kağıda yazarak yeni para çıkarır.
Şans Kartı (Chance)
İlerleme, para alma veya ödeme, tamirat ve hapse gönderme etkileri taşıyan deste. Kareye düşen oyuncu en üstteki kartı çeker, uygular ve kartı destenin altına koyar.
Kamu Fonu Kartı (Community Chest)
Çoğunlukla para alma ya da ödeme etkisi taşıyan ikinci deste. İşleyişi Şans destesiyle aynıdır: çek, uygula, destenin altına koy.
Hapisten Çıkış Kartı (Get Out of Jail Free)
Şans ve Kamu Fonu destelerinde birer adet bulunur. Diğer kartların aksine kullanılana kadar sahibinin önünde tutulur; kullanıldığında ait olduğu destenin altına döner. Sahibi bu kartı istediği an bir başkasına anlaşılan bir bedelle satabilir.
Ev (House)
Bankadan satın alınıp tekel kurulmuş sokaklara dikilen küçük evler. Sayı 32 ile sınırlıdır ve bu sınır oyunun dengesinin parçasıdır: evler tükenince kimse yeni ev dikemez.
Otel (Hotel)
Bir sokakta 4 ev varken, evler bankaya iade edilip yerine dikilen büyük yapı. Bir sokakta yalnızca 1 otel bulunabilir. Toplam 12 adettir.
Zar (Dice)
Standart 6 yüzlü iki zar. 2004 sonrası bazı Hasbro basımlarında kutudan üçüncü bir Hız Zarı da çıkar; o zar yalnızca resmi Hız Zarı varyantında kullanılır.
Oyun Piyonu (Token)
Her oyuncu için bir figür. Piyon takımı basıma göre değişir: uzun yıllar silindir şapka, yarış arabası, savaş gemisi, köpek, yüksük, çizme, ütü ve el arabası kullanıldı; 2017 basımından itibaren takım yenilenerek lastik ördek, penguen ve tiranozor gibi figürler eklendi. Piyon seçimi oyunu hiçbir şekilde etkilemez.
Standart Monopoly'de puan tutulmaz; hedef masada kalan son oyuncu olmaktır. Servet hesabı yalnızca resmi kısa oyun varyantlarında yapılır. O hesapta oyuncunun serveti şu kalemlerin toplamıdır: elindeki nakit; sahip olduğu sokak, istasyon ve işletmelerin tahtada basılı fiyatı; ipotekli mülkler için basılı fiyatın yarısı; evler alış fiyatıyla; oteller ise alış fiyatına dönüştürülen evlerin değeri de eklenerek hesaplanır. En yüksek serveti olan kazanır.
Standart oyun, bir oyuncu dışında herkes iflas edene kadar sürer. İflas eden oyuncu oyundan derhal çıkar. Masada kalan son oyuncu kazanır. Resmi kısa oyun varyantında oyun ilk oyuncu iflas ettiği anda biter ve kalan oyuncular servetlerini hesaplar. Süre sınırlı oyunda ise başlangıçta üzerinde anlaşılan saatte oyun durur ve en zengin oyuncu kazanır.
Sıradaki oyuncu iki zar atar ve piyonunu ok yönünde zar toplamı kadar ilerletir. İndiği kareye göre mülk satın alma hakkı doğabilir; kira, vergi ya da ceza ödemesi gerekebilir; kart çekmesi veya hapse gitmesi gerekebilir. Aynı karede birden fazla piyon durabilir. Oyuncu işini bitirince sıra soldakine geçer.
Sahipsiz bir mülke düşen oyuncu, kart üzerinde yazan fiyattan bu mülkü bankadan satın alabilir ve Mülk Kartı'nı yüzü açık önüne koyar. Almak istemezse mülk masada kalmaz: bankacı mülkü derhal açık artırmaya çıkarır ve en yüksek teklifi verene satar. Bu resmi kuralda ZORUNLUDUR, isteğe bağlı değildir. Satın almayı reddeden oyuncu dahil herkes teklif verebilir ve teklifler basılı fiyatın altından da başlayabilir; herhangi bir fiyattan açılabilir. Kazanan teklifi bankaya nakit öder ve kartı alır. Açık artırmanın atlanması Monopoly'nin en yaygın ev kuralıdır ve oyunun uzamasının başlıca sebebidir.
Başka bir oyuncunun mülküne düşen oyuncu, o mülkün kartında yazan kirayı sahibine öder. Bir rengin bütün sokaklarına sahip olan oyuncu, o gruptaki BOŞ sokakların kirasını iki katı olarak alır. Bu kural, grubun bir başka sokağı ipotekli olsa bile ipotekli olmayan sokaklar için geçerlidir. Ev ve otel dikildiğinde kira çok daha yükselir. İstasyon kirası sahip olunan istasyon sayısına bağlıdır: 1 istasyon için 25, 2 için 50, 3 için 100, 4 için 200. İşletme kirası atılan zara bağlıdır: tek işletme sahibiyse zar toplamının 4 katı, her iki işletme de aynı kişideyse zar toplamının 10 katı ödenir. İpotekli mülke düşüldüğünde kira ödenmez. Önemli bir resmi ayrıntı: mülk sahibi kirayı, kendisinden sonraki İKİNCİ oyuncu zarları atmadan önce istemezse o kirayı artık alamaz. Kirayı istemek sahibin sorumluluğudur.
Bu karelerden birine düşen oyuncu ilgili destenin en üstteki kartını çeker, yazanı uygular ve kartı yüzü kapalı olarak destenin ALTINA koyar. Bu yüzden desteler oyun boyunca tükenmez. Tek istisna Hapisten Çıkış kartıdır: kullanılana kadar sahibinin önünde bekler, kullanıldığında destenin altına döner. Sahibi kartı kullanmak istemezse istediği an bir başka oyuncuya, iki tarafın anlaştığı bir bedelle satabilir.
Başlangıç: Karenin üzerinden her geçişte ya da tam üzerine her düşüşte bankadan 200 birim maaş alınır. Tutar her turda bir kez ödenir. Tam üzerine düşmek EKSTRA para kazandırmaz; iki katı ödeme resmi kural değildir. Tek özel durum şudur: Başlangıç'ı geçip Kamu Fonu veya Şans karesine düşen ve oradan Başlangıç'a İlerle kartı çeken oyuncu, önce geçtiği için 200, sonra kartla tekrar ulaştığı için bir 200 daha alır. Serbest Otopark: Resmi kuralda hiçbir şey olmaz. Kitapçığın ifadesiyle burası sadece ücretsiz bir dinlenme yeridir; oyuncu para, mülk veya herhangi bir ödül almaz. Ortada biriken para havuzu resmi kuralda YOKTUR. Gelir Vergisi: 2008 ve sonrası basımlarda sabit 200 birim ödenir. Daha eski basımların kitapçığında oyuncu iki seçenekten birini seçer: 200 birim ödemek ya da toplam servetinin yüzde 10'unu ödemek. Toplam servet; eldeki nakit, ipotekli ve ipoteksiz bütün mülklerin tahtada basılı fiyatı ve sahip olunan bütün binaların alış bedelidir. Seçim, servet hesaplanmadan önce yapılmak zorundadır. Lüks Vergisi: Tahtada basılı tutar ödenir. Eski basımlarda 75 birim, 2008 sonrası basımlarda 100 birimdir. Hapse Git: Doğrudan Hapis karesine gidilir. Başlangıç'tan geçilmiş sayılmaz, 200 birim alınmaz ve o turda başka işlem yapılmaz. Sadece Ziyaret: Hapis karesine normal hareketle düşmek cezasız bir duraktır, hiçbir etkisi yoktur.
İki zar aynı gelirse oyuncu piyonunu toplam kadar ilerletir, indiği karenin bütün etkilerini uygular ve ardından zarları tekrar atar. Üst üste üçüncü kez çift atılırsa oyuncu hareket etmez; piyonu doğrudan Hapis karesine gider ve turu biter.
Hapis, Monopoly'nin en çok yanlış oynanan bölümüdür. Hapisteki oyuncu oyun dışı değildir; yalnızca tahtada ilerleyemez.
Oyuncu üç şekilde hapse düşer: Hapse Git karesine indiğinde, Hapse Git yazan bir kart çektiğinde ya da üst üste üç kez çift attığında. Hapse gönderilen oyuncu o hamlede Başlangıç maaşını alamaz; piyonu tahtanın neresinde olursa olsun doğrudan Hapis'e taşınır ve turu orada biter.
Hapisten çıkmanın dört resmi yolu vardır: Sonraki üç turdan birinde çift atmak. Çift atan oyuncu hemen o zarın gösterdiği kadar ilerler. Çift attığı halde ek bir tur atma hakkı KAZANMAZ. Elindeki Hapisten Çıkış kartını kullanmak. Bir başka oyuncudan Hapisten Çıkış kartı satın alıp kullanmak. Sonraki iki turdan birinde, zarları atmadan ÖNCE 50 birim ceza ödemek. Üçüncü turunda da çift atamayan oyuncu 50 birim cezayı ödemek zorundadır; ödedikten sonra hapisten çıkar ve attığı zarın gösterdiği kadar ilerler. Yani kimse hapiste üç turdan fazla kalmaz.
Resmi kural açıktır: hapisteki oyuncu mülk alıp satabilir, ev ve otel alıp satabilir ve KİRA TOPLAYABİLİR. Hapisteyken kira alınamayacağı yönündeki yaygın inanış bir ev kuralıdır, resmi kuralda yeri yoktur.
Bir oyuncu ancak bir rengin BÜTÜN sokaklarına sahipse o gruba bina dikebilir. Ev fiyatı ilgili Mülk Kartı'nda yazar ve bankaya ödenir. İnşa için sıranın oyuncuda olması şart değildir; oyuncu maddi durumu elverdiği sürece istediği zaman bina alabilir.
Binalar dengeli dikilmek zorundadır. Bir gruptaki her sokağa birer ev dikilmeden herhangi bir sokağa ikinci ev konulamaz; ikinci sıra tamamlanmadan üçüncüye geçilemez ve bu böyle sürer. Sokak başına üst sınır 4 evdir. Örneğin gruptaki bir sokakta yalnızca 1 ev varken başka bir sokağa 3 ev dikilemez. Aynı denge yıkımda da geçerlidir: evler bankaya satılırken de eşit biçimde, dikildiklerinin tersi sırayla teker teker geri verilmelidir. Bir grupta bazı sokaklara ev dikilmiş olsa bile, sahibi o grubun boş kalan sokaklarında iki katı kirayı almaya devam eder.
Bir rengin her sokağında 4'er ev bulunduğunda oyuncu bankadan otel satın alabilir. Otel dikilen sokaktaki 4 ev bankaya iade edilir ve Mülk Kartı'nda yazan otel bedeli ödenir. Bir sokakta yalnızca 1 otel bulunabilir.
Bankadaki ev sayısı 32, otel sayısı 12 ile sınırlıdır ve bu sınır gerçek bir stratejik silahtır. Bankada satacak ev kalmadığında inşa etmek isteyen oyuncular, bir oyuncunun elindeki evleri bankaya geri satmasını beklemek zorundadır. Bankada sınırlı sayıda ev veya otel varken iki ya da daha fazla oyuncu bankadakinden fazlasını almak isterse, mevcut binalar açık artırmayla en yüksek teklifi verene satılır. Resmi kuralda sıraya girme ya da bekleme listesi diye bir düzenleme yoktur.
Ev ve oteller istenildiği an bankaya, ödenen bedelin yarısına geri satılabilir. Bir gruptaki evler teker teker ve eşit biçimde, dikildiklerinin tersi sırayla satılır. Bir gruptaki oteller ise ya topluca satılabilir ya da her seferinde bir ev karşılığı olarak bozdurulabilir; bu hesapta 1 otel 5 eve eşittir. Binalar başka bir oyuncuya satılamaz; yalnızca bankaya iade edilir.
Monopoly'nin asıl pazarlık alanı burasıdır, ancak resmi kuralın koyduğu sınırlar sanılandan katıdır.
Boş sokaklar, istasyonlar ve işletmeler oyuncular arasında, sahibinin koparabildiği herhangi bir bedelle özel anlaşmayla el değiştirebilir. Hapisten Çıkış kartı da satılabilir. Ancak bir rengin herhangi bir sokağında bina duruyorsa, o gruptaki HİÇBİR mülk başka bir oyuncuya satılamaz. Satış yapılabilmesi için o gruptaki bütün binaların önce bankaya yarı fiyatına geri satılması gerekir. Binalar oyuncular arasında el değiştiremez. Resmi kuralda oyuncular birbirine borç para VEREMEZ. Para yalnızca bankadan ve yalnızca mülk ipotek edilerek alınabilir. Gelecekteki kiralardan muafiyet, taksitli ödeme, borç devri gibi anlaşmalar da resmi kuralda yoktur; bunlar masa anlaşmasıdır.
Üzerinde bina bulunmayan mülkler istenildiği an bankaya ipotek edilebilir ve kartta yazan ipotek değeri kadar para alınır. Üzerinde bina olan bir mülkün ipotek edilebilmesi için, o rengin bütün sokaklarındaki bütün binaların önce bankaya yarı fiyatına satılması gerekir. İpotekli mülkün kartı yüzü kapalı tutulur ve o mülk için kira alınamaz. Aynı gruptaki ipotekli olmayan mülkler için kira alınmaya devam edilir. İpoteği kaldırmak için bankaya ipotek değeri artı yüzde 10 faiz ödenir. Bir gruptaki mülklerin ipoteği tamamen kalktığında sahibi yeniden tam fiyattan ev almaya başlayabilir. İpotekli mülk sahibinde kalır; başka bir oyuncu ipoteği kapatarak mülkü ele geçiremez. Ancak sahibi ipotekli mülkü anlaştığı bir bedelle bir başkasına satabilir. Yeni sahip isterse ipoteği hemen kapatabilir: ipotek değeri artı yüzde 10 faiz öder. Hemen kapatmazsa devraldığı anda bankaya yüzde 10 faizi öder; ileride ipoteği kaldırmak istediğinde ipotek değerine ek olarak bir yüzde 10 faiz daha ödemek zorundadır.
Bina satarak ve mülk ipotek ederek dahi ödeyemeyeceği bir borcu olan oyuncu iflas etmiş sayılır ve oyundan derhal çekilir. Borç bir oyuncuya ise: iflas eden oyuncu değerli olan her şeyini alacaklıya devreder. Elinde bina varsa bunları bankaya iade edip yarı bedelini alır ve bu nakit de alacaklıya verilir. İpotekli mülkler de alacaklıya geçer, ancak yeni sahip devraldığı anda bankaya mülk değerinin yüzde 10'u kadar faiz ödemek zorundadır. Bu faizi ödeyen yeni sahip dilerse ana parayı hemen ödeyip ipoteği kaldırır, dilerse mülkü ipotekli tutar; ileride ipoteği kaldırırken faizi bir kez daha öder. Borç bankaya ise (vergi veya ceza yüzünden): oyuncu bütün varlıklarını bankaya devreder. Banka devraldığı bütün mülkleri, binalar hariç, derhal açık artırmayla satar.
Hayır. Resmi kuralda açık artırma ZORUNLUDUR. Satın almayı reddettiğiniz anda bankacı mülkü derhal açık artırmaya çıkarır ve en yüksek teklifi verene satar. Siz de teklif verebilirsiniz ve teklifler basılı fiyatın altından, herhangi bir rakamdan başlayabilir. Açık artırmayı atlamak en yaygın ev kuralıdır ve oyunun aşırı uzamasının en büyük sebebidir.
Hayır. Resmi kitapçık bu konuda nettir: Serbest Otopark'a düşen oyuncu para, mülk ya da herhangi bir ödül almaz, burası sadece ücretsiz bir dinlenme yeridir. Ortada para havuzu biriktirmek bir ev kuralıdır ve oyuna sürekli para eklediği için oyunu belirgin şekilde uzatır.
Hayır. Karenin üzerinden geçmek de tam üzerine düşmek de aynıdır: 200 birim alırsınız. Tam düşünce 400 vermek bir ev kuralıdır. Resmi kuralın tek istisnası şudur: Başlangıç'ı geçtikten sonra Kamu Fonu veya Şans karesine düşüp Başlangıç'a İlerle kartı çekerseniz, önce geçtiğiniz için 200, sonra kartla tekrar ulaştığınız için bir 200 daha alırsınız.
Evet. Resmi kural açıkça şunu söyler: hapisteyken de mülk alıp satabilir, ev ve otel alıp satabilir ve kira toplayabilirsiniz. Hapisteki oyuncunun kira alamayacağı yaygın bir ev kuralıdır, resmi kitapçıkta yeri yoktur. Hapis, oyunun geç aşamalarında tahtada dolaşıp kira ödememenizi sağladığı için çoğu zaman avantajlıdır.
Dört yolu vardır: sonraki üç turdan birinde çift atmak, elinizdeki Hapisten Çıkış kartını kullanmak, bir başka oyuncudan böyle bir kart satın alıp kullanmak, ya da sonraki iki turdan birinde zarları atmadan ÖNCE 50 birim ceza ödemek. Çift atarak çıkarsanız o zarın gösterdiği kadar ilerlersiniz ama çift attığınız için ekstra tur atmazsınız. Üçüncü turunuzda da çift gelmezse 50 birimi ödemek zorundasınız ve attığınız zar kadar ilerlersiniz; yani hapiste üç turdan fazla kalınmaz.
Önce o rengin BÜTÜN sokaklarına sahip olmanız gerekir. Sonra eşit inşa kuralı devreye girer: gruptaki her sokağa birer ev dikmeden hiçbirine ikinci evi koyamazsınız, ikinci sıra bitmeden üçüncüye geçemezsiniz. Sokak başına üst sınır 4 evdir. Aynı denge yıkarken de geçerlidir; evleri bankaya satarken de eşit biçimde geri vermelisiniz.
Bankada 32 ev ve 12 otel vardır, bu sınır oyunun bir parçasıdır. Bankada satacak ev kalmadığında inşa etmek isteyenler, bir oyuncunun evlerini bankaya geri satmasını beklemek zorundadır. Bankada sınırlı sayıda ev veya otel varken iki ya da daha fazla oyuncu bankadakinden fazlasını isterse, kalan binalar açık artırmayla en yüksek teklifi verene satılır. Sıraya girme veya bekleme listesi diye bir resmi kural yoktur. Rakiplerin bina dikmesini engellemek için kasten çok sayıda ev tutmak meşru bir stratejidir.
Hayır. İpotekli mülke düşen oyuncu kira ödemez ve o mülkün kartı yüzü kapalı tutulur. Ancak aynı renk grubundaki ipotekli olmayan mülkler için kira almaya devam edersiniz; hatta gruptaki bir sokak ipotekli olsa bile diğer boş sokaklar için iki katı kirayı alırsınız.
Boş sokakları, istasyonları, işletmeleri ve Hapisten Çıkış kartını anlaştığınız herhangi bir bedelle devredebilirsiniz. Ama bir renk grubunun herhangi bir sokağında bina duruyorsa o gruptan hiçbir mülk satılamaz; önce o gruptaki bütün binaların bankaya yarı fiyatına satılması gerekir. Binalar oyuncular arasında el değiştiremez. Oyunculara borç para vermek de resmi kuralda YASAKTIR: para yalnızca bankadan ve yalnızca mülk ipotek edilerek alınabilir. Taksitli ödeme ya da kira muafiyeti gibi anlaşmalar da resmi kuralın parçası değildir.
Hayır. Çekilen her kart etkisi uygulandıktan sonra destenin EN ALTINA geri konur, bu yüzden desteler tükenmez. Tek istisna Hapisten Çıkış kartıdır: kullanılana kadar sahibinin önünde bekler, kullanıldığında ait olduğu destenin altına döner. Sahibi bu kartı istediği an bir başka oyuncuya satabilir.
Hayır. Resmi kurala göre mülk sahibi kirayı, kendisinden sonraki İKİNCİ oyuncu zarları atmadan önce istemek zorundadır. Bu süre geçtikten sonra o kira hakkı düşer. Kirayı hatırlamak ve istemek tamamen mülk sahibinin sorumluluğudur.
Bu tutarlar basıma göre değişir, bu yüzden her zaman kendi tahtanızda yazan rakam geçerlidir. 2008 ve sonrası basımlarda Gelir Vergisi sabit 200, Lüks Vergisi 100 birimdir. Daha eski basımlarda Lüks Vergisi 75 birimdir ve Gelir Vergisi'nde iki seçenek sunulur: 200 birim ödemek ya da toplam servetinizin yüzde 10'unu ödemek. Toplam servet; nakitiniz, bütün mülklerinizin tahtada basılı fiyatı ve binalarınızın alış bedelidir. Hangi seçeneği kullanacağınıza servetinizi hesaplamadan önce karar vermelisiniz.