Brass: Birmingham, Sanayi Devrimi sırasında İngiltere'nin West Midlands bölgesinde geçen ekonomik bir strateji oyunudur. Oyun iki çağa ayrılır: Kanal Dönemi (Canal Era, 1770-1830) ve Demiryolu Dönemi (Rail Era, 1830-1870). Amacınız kömür madenleri, demir işleri, bira fabrikaları, pamuk değirmenleri, fabrikalar ve çömlek işleri inşa ederek, bunları kanallar ve demiryollarıyla birbirine bağlayarak en fazla Zafer Puanı (ZP) toplamaktır. Her çağın sonunda bağlantılarınız ve çevrilmiş (satılmış/kullanılmış) endüstri karolarınız puan kazandırır.
Oyun Tahtası (Game Board)
Birmingham ve çevresindeki konumları, bağlantı yollarını ve pazarları gösteren tahta. Çift taraflıdır (gündüz/gece yüzü); iki yüz de aynı haritayı taşır, oyuncu sayısına göre değişmez
Oyuncu Tahtası (Player Mat)
Her oyuncunun endüstri karolarını yerleştirdiği kişisel tahta; çift taraflı (gündüz/gece)
Endüstri Karosu (Industry Tile)
Her oyuncu için 45 karo: 11 Fabrika (Manufacturer), 11 Pamuk Değirmeni (Cotton Mill), 7 Bira Fabrikası (Brewery), 7 Kömür Madeni (Coal Mine), 5 Çömlek İşleri (Pottery), 4 Demir İşleri (Iron Works). Her endüstrinin farklı seviyeli karoları vardır
Bağlantı Karosu (Link Tile)
Her oyuncu için 14 karo. Kanal Döneminde kanal, Demiryolu Döneminde demiryolu bağlantısı olarak kullanılır; çağ sonunda puanlanıp tahtadan kaldırılır
Kart (Card)
Konum (şehir) kartları, endüstri kartları ve 8 joker kart (4 Joker Konum + 4 Joker Endüstri). 4'ten az oyuncuda daha yüksek oyuncu sayısı gösteren bazı kartlar oyundan çıkarılır
Para (Money)
Çeşitli değerlerde karton para (£) jetonları; banka olarak tahtanın yanında tutulur
Kömür Küpü (Coal Cube)
Siyah küpler - kömür madenleri ve kömür pazarı üzerinde bulunur
Demir Küpü (Iron Cube)
Turuncu küpler - demir işleri ve demir pazarı üzerinde bulunur
Bira Fıçısı (Beer Barrel)
Bira fabrikalarında ve tüccar alanlarında bulunur; satış ve çift demiryolu inşasında harcanır
Zafer Puanı Belirteci (VP Marker)
Her oyuncu için 1 adet, ilerleme (puan) izi üzerinde hareket eder
Gelir Belirteci (Income Marker)
Her oyuncu için 1 adet, gelir izindeki konumu (gelir seviyesini) gösterir
Tüccar Karosu (Merchant Tile)
Dış pazarlardaki tüccarları temsil eder; hangi endüstrilerin satılabileceğini ve satışta verilen bonusu belirler
Oyuncu Yardım Kartı (Player Aid)
Aksiyonları ve bedelleri özetleyen referans kartı
Karakter Karosu (Character Tile)
Her oyuncu için 1 renk karosu; tur sırası izinde oyuncu sırasını gösterir. Çift taraflı
Puanlama her çağın sonunda yapılır (toplam 2 kez): 1. Bağlantı Puanları: Her bağlantı karosu (kanal veya demiryolu), bitişiğindeki iki konumdaki bağlantı simgelerinin (link icon) toplam sayısı kadar ZP kazandırır. Bağlantı simgeleri hem bazı konumların üzerinde hem de çevrilmiş endüstri karolarının üstünde bulunur. Farklı endüstri türleri/seviyeleri farklı sayıda bağlantı simgesi taşır; dolayısıyla bir bağlantının değeri, bitişiğindeki çevrilmiş endüstrilere göre değişir. Bağlantılar puanlanırken tahtadan kaldırılır. 2. Çevrilmiş Endüstri Karoları: Her çevrilmiş karonun sol alt köşesinde yazan ZP değeri kadar puan kazanırsınız. Daha yüksek seviye karolar genelde daha fazla ZP verir. Çevrilmemiş karolar puan vermez. 3. Para ve Gelir: Kalan paranız ve gelir seviyeniz doğrudan ZP olarak sayılmaz; yalnızca beraberlik bozmada kullanılır. Toplam puan = Kanal Dönemi puanı + Demiryolu Dönemi puanı. En yüksek toplam puana sahip oyuncu kazanır.
Oyun, Demiryolu Dönemi sonunda hem çekme destesi hem de tüm oyuncuların elindeki kartlar bittiğinde sona erer. Son puanlama (bağlantılar + çevrilmiş endüstriler) yapılır ve en yüksek toplam ZP'ye sahip oyuncu kazanır. Beraberlik durumunda sırasıyla: (1) en yüksek gelir seviyesi, (2) en fazla kalan para dikkate alınır.
Oyun iki çağdan oluşur: Kanal Dönemi (Canal Era, 1770-1830) ve Demiryolu Dönemi (Rail Era, 1830-1870). Her çağ, hem çekme destesi hem de oyuncuların elindeki kartlar tükenene kadar süren raundlardan oluşur (4/3/2 oyuncuda çağ başına sırasıyla 8/9/10 raund). Sıranızda 2 aksiyon yaparsınız ve her aksiyon için elinizden 1 kart atarsınız (Kanal Dönemi'nin ilk raundunda her oyuncu yalnızca 1 aksiyon yapar). Her çağın sonunda önce puanlama yapılır (bağlantılar ve çevrilmiş endüstriler puanlanır); ardından Kanal Dönemi sonunda tahtadaki tüm seviye 1 endüstri karoları kaldırılır ve Demiryolu Dönemi başlar.
Sıranızda 2 aksiyon yaparsınız (aynı aksiyonu iki kez de yapabilirsiniz). Her aksiyon için elinizden 1 kart atmanız gerekir; joker kartlar atılmayıp çekme alanına geri konur. Aksiyon yerine pas geçebilirsiniz ama yine de kart atmanız gerekir. 6 farklı aksiyon vardır:
Oyuncu tahtanızdaki bir endüstri karosunu (o endüstrinin en düşük seviyeli karosu) haritadaki uygun bir konuma yerleştirirsiniz. Konum kartı oynarsanız o konuma (ağınızda olmasa bile), endüstri kartı oynarsanız o endüstri türünün ağınızdaki uygun bir konumuna inşa edebilirsiniz. İnşa bedelini (oyuncu tahtasında yazan para) ve gereken kömür/demiri ödersiniz. Kömür gerektiren inşa, bir kömür kaynağına bağlantı ister; demir bağlantı gerektirmez. Kömür madeni veya demir işleri inşa ederseniz küpler karonun üstüne konur ve mümkün olduğunca (kömürde tüccar alanına bağlıysanız, demirde her koşulda) pazara taşınarak para kazandırır. Kanal Döneminde bir konumda yalnızca 1 endüstri karosu bulunabilir (farklı oyuncuların karoları aynı konumda olabilir). Tahtada hiç endüstri veya bağlantı karonuz yoksa, bir endüstri kartını atarak eşleşen endüstriyi ağ şartı olmadan herhangi bir uygun konuma inşa edebilirsiniz.
Haritadaki iki bitişik konum arasındaki boş bir hatta bir bağlantı karosu (kanal veya demiryolu) yerleştirirsiniz. Kanal Döneminde yalnızca kanal, Demiryolu Döneminde yalnızca demiryolu kurulur. Bağlantı, ağınıza dahil bir konuma (endüstriniz veya bağlantınız olan) bitişik olmalıdır. Kanal bedeli: £3. Demiryolu bedeli: £5 + 1 kömür. Demiryolu Döneminde tek aksiyonla 2 demiryolu kurulabilir: bedel £15 + 1 bira (bira, kendi veya bağlı rakip bira fabrikasından; tüccar birasından değil) ve her ray için ayrıca birer kömür gerekir. Bir hatta yalnızca 1 bağlantı karosu konulabilir.
Oyuncu tahtanızdan 1 veya 2 endüstri karosunu (seçtiğiniz endüstrinin en düşük seviyeli karosu) kalıcı olarak kaldırıp kutuya koyarsınız. Kaldırılan her karo için 1 demir harcarsınız. Böylece o yuvanın altındaki daha yüksek seviyeli, daha değerli karolara erişirsiniz. Üzerinde ampul simgesi bulunan çömlek işleri karoları geliştirilemez (kaldırılamaz).
Çevrilmemiş bir Pamuk Değirmeni, Fabrika veya Çömlek İşleri karonuzu satarsınız. Karo, o endüstrinin simgesini taşıyan bir tüccara ağınız üzerinden bağlı olmalıdır. Satarken karonun üzerinde yazan miktarda bira harcarsınız (bira, kendi bira fabrikalarınızdan veya ağa bağlı rakip bira fabrikalarından gelebilir). Sattığınız tüccarın yanındaki bira fıçısını da kullanarak tüccar bonusunu alabilirsiniz. Karo çevrilir (puana sayılır hale gelir) ve gelir belirteciniz ilerler. Aynı aksiyonda birden fazla uygun karoyu ard arda satabilirsiniz.
Bankadan £30 alırsınız. Karşılığında gelir belirteciniz gelir izinde 3 gelir seviyesi geri gider (yeni, daha düşük seviyenin en yüksek boşluğuna konur). Gelir belirteciniz negatif bölgeye düşebilir; negatifken her raund sonunda gelir almak yerine o miktar parayı bankaya ödersiniz.
Joker kart almak için kullanılır. Harcadığınız aksiyon kartı dahil toplam 3 kart atarsınız (1 aksiyon kartı + elinizden 2 ek kart) ve karşılığında 1 Joker Konum kartı ile 1 Joker Endüstri kartı alırsınız. Elinizde zaten bir joker (wild) kart varsa bu aksiyonu yapamazsınız.
Oyundaki üç temel kaynak: Kömür, Demir ve Bira. Kömür ve demir hem oyuncu endüstrilerinden hem de pazardan temin edilebilir; bira ise yalnızca bira fabrikalarından ve tüccar alanlarından gelir.
Kömür madenleri inşa edildiğinde küpler karonun üstüne konur; bağlantı varsa mümkün olduğunca pazara taşınıp satılır. Kömür gerektiğinde, önce ağınıza bağlı en yakın çevrilmemiş kömür madeninden (hangi oyuncuya ait olursa olsun) tüketilir. Bağlı çevrilmemiş kömür madeni yoksa, bir tüccar/pazar simgesine bağlantınız varsa kömür pazarından en ucuz fiyattan satın alırsınız (pazar boşsa £8). Bir kömür madeninin son küpü alındığında karo çevrilir, ZP ve gelir kazandırır.
Demir, kömürün aksine ağ bağlantısı gerektirmez; haritadaki herhangi bir çevrilmemiş demir işlerinden (hangi oyuncuya ait olursa olsun) tüketilebilir. Çevrilmemiş demir işleri yoksa demir pazarından en ucuz fiyattan satın alırsınız (pazar boşsa £6). Demir işlerinin son küpü alındığında karo çevrilir ve gelir kazandırır.
Bira fabrikaları inşa edildiğinde fıçılar karonun üstüne konur (Kanal Döneminde 1, Demiryolu Döneminde 2 fıçı). Bira, satış ve çift demiryolu aksiyonlarında harcanır. Kendi biralarınız için ağ bağlantısı gerekmez; rakip birası ise biranın kullanılacağı konuma ağ üzerinden bağlı olmalıdır (rakip birası kullanmak rakibe puan/gelir kazandırabilir). Bir bira fabrikasının son fıçısı kullanıldığında karo çevrilir.
Kanal Dönemi, hem çekme destesi hem de tüm oyuncuların elindeki kartlar bittiğinde sona erer. Sırasıyla puanlama yapılır: (1) her bağlantı karonuz, bitişik konumlardaki bağlantı simgeleri kadar ZP kazandırır ve puanlanırken tahtadan kaldırılır; (2) çevrilmiş endüstri karolarınız üzerlerinde yazan ZP kadar puan verir (çevrilmemişler puan vermez). Kanal Dönemi sonunda ayrıca: tahtadaki tüm seviye 1 endüstri karoları kutuya kaldırılır (oyuncu tahtalarındaki karolar kalır), tüccar bira alanları yenilenir, tüm atılan kartlar karıştırılıp yeni çekme destesi olur ve her oyuncu 8 kart çeker. Demiryolu Dönemi'nde bağlantılar demiryolu olarak kurulur; oyuncu tahtanızda hâlâ seviye 1 karolar varsa onları da inşa edebilirsiniz.
Her raundun sonunda tur sırası yeniden belirlenir: o raundda en az para harcayan oyuncu bir sonraki raundda ilk oynar (beraberlikte mevcut sıra korunur). Ardından oyuncular gelir izindeki seviyelerine eşit parayı bankadan alır; gelir negatifse o miktarı bankaya öderler. Oyunun son raundunun sonunda gelir alınmaz. Gelir, endüstri karolarını çevirdikçe artar — her çevrilen karo, üzerinde yazan kadar gelir belirtecini ileri taşır.
Hayır. Kanal Döneminde bir konumda yalnızca 1 endüstri karosu bulunabilir (ancak farklı oyuncuların karoları aynı konumda olabilir ve bir şehirde birden fazla ayrı yuva bulunabilir). Demiryolu Döneminde bu kısıt kalkar: aynı konuma birden fazla endüstri karosu inşa edebilirsiniz.
Evet, satış (veya çift demiryolu) aksiyonunda kendi biralarınız yetmezse ağınıza bağlı rakip bira fabrikalarındaki biraları kullanabilirsiniz. Rakip birası, biranın kullanılacağı konuma ağ üzerinden bağlı olmalıdır. Bu durumda rakibin bira fıçısı harcanır ve fabrikası çevrilirse rakip puan/gelir kazanabilir.
Yalnızca oyuncu tahtanızdaki seçtiğiniz endüstrinin en düşük seviyeli karolarını kaldırabilirsiniz (tahtaya yerleştirilmiş karoları değil). Her kaldırılan karo için 1 demir harcarsınız ve tek geliştirme aksiyonuyla en fazla 2 karo kaldırabilirsiniz. Üzerinde ampul simgesi olan çömlek işleri karoları geliştirilemez. Böylece düşük seviyeli karoları atlayıp daha güçlü karolara erişirsiniz.
Oyun tasarımı gereği demir, haritadaki herhangi bir çevrilmemiş demir işlerinden (en yakın olması gerekmez) alınabilir; ağ bağlantısı aranmaz. Kömür ise yalnızca ağınıza bağlı en yakın çevrilmemiş kömür madeninden taşınabilir. Bu fark kasıtlıdır: demir daha erişilebilirken kömür stratejik konumlandırma gerektirir.
Evet. Kredi aldığınızda gelir belirteciniz 3 gelir seviyesi geri gider ve negatif bölgeye düşebilir. Negatif bölgedeyken her raund sonunda gelir almak yerine o miktarı bankaya ödersiniz. Bu riskli bir stratejidir ancak erken yatırım için gerekebilir.
Çevrilmiş seviye 1 karolar Kanal Dönemi puanlamasında sayılır (ZP kazandırır), ancak puanlamadan sonra tahtadaki tüm seviye 1 karolar (çevrilmiş olsun olmasın) kutuya kaldırılır. Yani seviye 1 karoların puanını Kanal Döneminde alırsınız ama Demiryolu Dönemine taşıyamazsınız.
Evet, sıranızdaki 2 aksiyon aynı türde olabilir. Örneğin 2 inşa, 2 kredi veya 2 satış aksiyonu yapabilirsiniz. Her aksiyon için ayrı bir kart atmanız gerekir.