İhtilal, 1950-1980 arası Türkiye'nin siyasi tarihini yaşatan 2 kişilik bir strateji oyunudur. Bir oyuncu merkez sağı (Kırat / Demokrat Parti), diğeri merkez solu (Altı Ok / CHP) temsil eder. Türkiye haritası üzerinde bölgelere pul yerleştirerek halk desteği oluşturur, polis, ordu, üniversiteler ve sermaye gibi kurumları kontrol altına almaya çalışırsın. Her 4 elde bir genel seçim yapılır ve haritada daha fazla pulu olan oyuncu seçimi kazanır. Oyun 8 dönem boyunca sürer ve sonunda en çok etkiye sahip oyuncu galip gelir. Ancak dikkat: aşırı uçlar (İslamcı parti veya Sosyalist parti) güçlenirse her iki oyuncu da kaybeder!
Oyun Tahtası
Türkiye haritası (saha) ve kurumlar bölümünden oluşan çift taraflı ana tahta. Saha kısmı Türkiye'nin bölgelerini, kurumlar kısmı Polis, Ordu, Üniversiteler ve Sermaye alanlarını gösterir. Ayrıca oyun fazlarının sırası tahtanın üzerinde belirtilmiştir
Olay Kartı (Event Card) - Türkçe
Üç farklı dönemde geçen olayları kapsayan kartlar. Türkiye tarihinde yaşanan gerçek olayları temsil eder. Lefter Dönemi (1945-1960), Metin Oktay Dönemi (1960-1980) ve Metin-Ali-Feyyaz Dönemi (1980 sonrası) olarak üç desteye ayrılır
Olay Kartı (Event Card) - İngilizce
Olay kartlarının İngilizce versiyonu
İhtilal Kartı (Rebellion Card) - Türkçe
Askeri müdahale ve darbe girişimlerini temsil eden kartlar. Gerçekleşen bir ihtilal de olabilir, başarısız bir darbe girişimi de olabilir. Siyasi dengeleri kökten değiştirebilir
İhtilal Kartı (Rebellion Card) - İngilizce
İhtilal kartlarının İngilizce versiyonu
Oyuncu Pulu (Player Token)
Her iki tarafa ait pullar. Kırat (merkez sağ) ve Altı Ok (merkez sol) renkleriyle ayrışır. Türkiye haritasına ve kurumlara yerleştirilir
Özel Zar (Custom Die)
6 yüzlü özel zarlar. Kırat zarında 1 yüzünde Kırat logosu, Altı Ok zarında 6 yüzünde Altı Ok logosu bulunur. Her görüşün kendine ait zarı vardır
Kural Kitapçığı
Türkçe ve İngilizce kural kitapçığı
İhtilal'de klasik anlamda puan hesaplama yoktur. Oyun doğrudan kazanma/kaybetme mekanizmasıyla çalışır. Kazanma Koşulları: 1. Seçim Zaferi: Her genel seçimde haritada daha fazla pulu olan oyuncu iktidarı kazanır. Oyunun 8. döneminin sonundaki son seçimi kazanan oyuncu oyunu kazanır. 2. Rakip Eliminasyonu: Rakibin tahtadaki tüm pulları elimine edilirse oyun anında biter ve pulu kalan oyuncu kazanır. Kaybetme Koşulları: 1. Aşırı Uç Parti Zaferi: İslamcı Parti veya Sosyalist Parti 5 pul biriktirirse her iki oyuncu da kaybeder. 2. Pul Tükenmesi: Tahtada hiç pulun kalmaz ise oyunu kaybedersin.
Oyun aşağıdaki koşullardan biri gerçekleştiğinde sona erer: 1. Dönem Tamamlanması: 8. dönemin sonundaki genel seçim tamamlandığında oyun biter. Son seçimi kazanan oyuncu genel galiptir. 2. Pul Eliminasyonu: Bir oyuncunun tahtadaki tüm pulları elimine edildiğinde oyun anında biter. Pulu kalan oyuncu kazanır. 3. Aşırı Uç Parti Zaferi: İslamcı Parti veya Sosyalist Parti tahtada 5 pul biriktirdiğinde oyun anında biter ve HER İKİ OYUNCU DA KAYBEDER. Bu, oyuncuların aşırı uçları kontrol altında tutma sorumluluğunu yansıtır. Berabere durumu oyunda oluşmaz çünkü haritadaki pul sayısı her zaman tek tarafın lehine olacak şekilde tasarlanmıştır.
Oyun toplam 8 dönemden (era) oluşur. Her dönemde 4 el oynanır. Her 4 elin sonunda genel seçim yapılır. Ancak siyasi tansiyon yeterince yükselirse iktidar partisi erken seçim çağrısı yapabilir ve dönem kısalabilir. Her elin başında 2 olay kartı çekilir ve kartların talimatları uygulanır.
Her el şu adımlardan oluşur: 1. Olay Kartı Çekimi: 2 olay kartı çekilir ve kartların talimatları sırasıyla uygulanır. Kartlar hangi tarafın etkileneceğini ve ne yapılacağını belirtir. 2. Oyuncu Aksiyonları: Sırasıyla her oyuncu aksiyonlarını gerçekleştirir (pul yerleştirme, kurumlara atama, yan kuvvetlerle etkileşim vb.). 3. İktidar Cezası: İktidar partisi oyuncusu tahtadan belirli sayıda pulunu kaldırmak zorundadır. Bu ceza dönem ilerledikçe artar (ilk dönemlerde 1 pul, son dönemlerde 4 pula kadar çıkabilir). 4. Siyasi Tansiyon Kontrolü: Belirli olaylar siyasi tansiyonu artırır. Tansiyon belirli bir seviyeye ulaşırsa iktidar partisi erken seçim çağrısı yapabilir.
Her 4 elin sonunda (veya erken seçim durumunda) genel seçim yapılır. Seçim Kuralı: Türkiye haritasında (sahada) daha fazla pulu olan oyuncu seçimi kazanır ve iktidar olur. Koalisyon Sistemi: Oyuncular seçim öncesinde küçük partilerle (İslamcı Parti, Sosyalist Parti, İşçi Partisi, Ülkücüler) ittifak kurabilir. İttifak kurmak belirli bir bedel gerektirir (belirli alanlardan pul çıkarma) ve sadece o seçim için geçerlidir. İttifak kurulan partinin pulları oyuncunun pul sayısına eklenerek seçim sonucu hesaplanır. Kısıtlamalar: Bazı parti kombinasyonlarıyla aynı anda ittifak kurulamaz (örneğin İslamcı Parti ve Sosyalist Parti aynı anda ittifak yapamaz). İktidar Avantajları: - Kurumları kontrol etmek daha kolaydır (rakipten fazla pul yeterlidir, yarıdan fazla gerekmez). - Her elde daha fazla bedava pul kazanılır. İktidar Dezavantajları: - Her elin sonunda tahtadan pul kaldırma cezası uygulanır. - Ceza miktarı dönem ilerledikçe artar.
Oyunda 4 ana kurum bulunur. Her kurumu kontrol etmek farklı güçler sağlar. Kontrol koşulu: Muhalefet oyuncusu bir kurumu kontrol etmek için kurumun koltuk sayısının yarısından fazlasına sahip olmalıdır. İktidar oyuncusu ise sadece rakipten fazla pula sahip olmak yeterlidir.
Polis kurumunu kontrol eden oyuncu, rakibinin tahtadaki pullarını sınırlı oranda ortadan kaldırabilir. Polis gücünü kullanmak için zar atılır. Başarılı atışlarda (zarın belirlediği koşula göre) rakip pulları kaldırılır ve ardından tekrar zar atılabilir. Başarısız atışta sıra biter. Not: Ülkücü pullarının bulunduğu bölgeler polis tarafından hedef alınamaz.
Ordu, 8 pozisyondan oluşur: Harp Okulu, 3 Kara Kuvvetleri birimi, 2 Deniz Kuvvetleri birimi ve 2 Hava Kuvvetleri birimi. Her askeri birimin sorumlu olduğu belirli bir bölge vardır. Orduyu kontrol eden oyuncu, o birimin sorumlu olduğu bölgede rakip pullarını elimine edebilir. Ancak dikkat: Ordu hareketlerinde zarda 1 atılırsa (Kırat logosu) ihtilal kartı çekilir! Bu, oyunun en kritik ve öngörülemeyen anlarından biridir. Darbe Riski: İhtilal kartı çekildiğinde kart başarılı bir askeri darbe de olabilir, başarısız bir girişim de. Sonuçlar oyuncuların pozisyonlarını köklü biçimde değiştirebilir.
Üniversite kurumunu kontrol eden oyuncu, tahtada kendi pullarını yerleştirme konusunda ek avantaj kazanır. Üniversiteler belirli bölgelere bağlıdır ve kontrol eden oyuncu o bölgelere ek pul koyabilir. Halk desteğini artırmanın en etkili yollarından biridir.
Sermaye kurumunu kontrol eden oyuncu, rakibinin tahtadaki pullarını 'satın alarak' kendi tarafına geçirebilir. Bu, doğrudan pul kaldırmak yerine rakibin pulunu kendi rengine çevirmeyi sağlar. Not: İşçi Partisi pullarının bulunduğu bölgeler sermaye tarafından hedef alınamaz.
Olay kartları, Türkiye tarihinde yaşanan gerçek olayları oyuna yansıtır. Her elin başında 2 kart çekilir ve talimatları uygulanır.
Oyunun ilk dönemlerinde kullanılan kartlardır. Çok partili hayata geçiş, Demokrat Parti'nin yükselişi ve erken Cumhuriyet dönemi olaylarını kapsar. Genellikle daha ılımlı etkiler içerir.
Oyun belirli bir evreye ulaştığında ilk desteye karıştırılan kartlardır. 27 Mayıs, 12 Mart gibi kritik dönemleri ve toplumsal hareketleri kapsar. Daha güçlü ve sarsıcı etkiler içerir.
Belirli bir tetikleyici olay gerçekleştiğinde desteye eklenen kartlardır. 12 Eylül dönemi ve sonrasını kapsar. En güçlü ve dramatik etkilere sahip kartlardır.
Oyunun en kritik mekanizmasıdır. İhtilal kartları iki şekilde tetiklenir: 1. Ordu hareketlerinde zarda 1 (Kırat logosu) atılması. 2. Belirli olay kartlarının talimatı. Bir ihtilal kartı çekildiğinde kart başarılı bir askeri darbe olabilir veya başarısız bir girişim olabilir. Başarılı İhtilal: Siyasi dengeleri tamamen değiştirir. İktidar el değiştirebilir, kurumlar yeniden dağıtılabilir ve tahtadaki pul dağılımı köklü biçimde etkilenebilir. Başarısız Darbe Girişimi: Daha sınırlı etkiler yaratır ancak yine de siyasi tansiyonu artırır. Önemli: İhtilaller oyuncunun konumuna (iktidar/muhalefet) göre pozitif veya negatif etki gösterebilir. İktidarken başarılı bir ihtilal genellikle zararınıza, muhalefetteyken lehinize olabilir.
Oyunda ana partilerin yanı sıra zaman zaman oyuna katılan ve destek sağlayan yan kuvvetler bulunur.
Seçimlerde ittifak kurulabilir. Ancak dikkat: İslamcı Parti tahtada 5 pul biriktirirse oyun anında biter ve HER İKİ OYUNCU DA KAYBEDER. Aşırı uçların güçlenmesi demokrasinin sonu anlamına gelir.
Seçimlerde ittifak kurulabilir. İslamcı Parti ile aynı kurala tabidir: Tahtada 5 pul biriktirirse oyun anında biter ve her iki oyuncu da kaybeder. İslamcı Parti ve Sosyalist Parti ile aynı anda ittifak kurulamaz.
Belirli bölgelerde bulunurlar. Ülkücülerin bulunduğu bölgeler polis tarafından hedef alınamaz. Bu, o bölgelerdeki pulları koruma altına alır.
Belirli bölgelerde bulunurlar. İşçi Partisi pullarının bulunduğu bölgeler sermaye (holdinglerin) tarafından hedef alınamaz. Bu, o bölgelerdeki pulları ekonomik baskıdan korur.
Zarda 1 (Kırat logosu) geldiğinde ihtilal kartı çekilir. Bu kart başarılı bir askeri darbe de olabilir, başarısız bir girişim de. Sonuçlar tamamen karta bağlıdır ve oyunun seyrini kökten değiştirebilir. İhtilaller pozisyonunuza göre (iktidar/muhalefet) olumlu veya olumsuz etki gösterebilir.
Her 4 elin sonunda yapılan genel seçimde Türkiye haritasında (sahada) daha fazla pulu olan oyuncu seçimi kazanır. Küçük partilerle ittifak kurarak pul sayına onların pullarını da ekleyebilirsin. İttifak kurmak belirli bir bedel gerektirir ve sadece o seçim için geçerlidir.
İktidar partisi her elin sonunda tahtadan belirli sayıda pulunu kaldırmak zorundadır. Bu ceza dönem ilerledikçe artar: ilk dönemlerde 1 pul iken, son dönemlerde 4 pula kadar çıkabilir. Bu mekanik, gerçek siyasetteki iktidar yıpranmasını simüle eder.
Oyun anında biter ve HER İKİ OYUNCU DA KAYBEDER. Bu kural, oyuncuların aşırı uçların güçlenmesini engellemek için dikkatli olması gerektiğini vurgular. Küçük partilerle ittifak kurarken bu riski göz önünde bulundurmalısın.
Polis, kontrol edildiğinde zar atarak rakip pullarını tahtadan kaldırmanı sağlar. Başarılı atışlarda ardışık zar atabilirsin. Ordu ise bölgesel birimlerden oluşur ve her birimin sorumlu olduğu bölgede rakip pullarını elimine eder. Ancak Ordu kullanırken zarda 1 gelirse ihtilal kartı çekilir, bu büyük risk oluşturur.
Üniversite kurumunu kontrol eden oyuncu, üniversitelerin bağlı olduğu bölgelere ek pul koyabilir. Bu, halk desteğini artırmanın en etkili ve güvenli yollarından biridir çünkü ihtilal riski taşımaz.
Seçim öncesinde küçük partilerle ittifak kurabilirsin. İttifak kurmak için belirli alanlardan pul çıkarman (bedel ödemen) gerekir. İttifak sadece o seçim için geçerlidir. İttifak kurulan partinin pulları senin pul sayına eklenir. Dikkat: Bazı parti kombinasyonlarıyla aynı anda ittifak kurulamaz (örneğin İslamcı ve Sosyalist aynı anda olmaz).
Bazı olay kartları siyasi tansiyonu artırır. Tansiyon belirli bir seviyeye ulaştığında iktidar partisi oyuncusu erken seçim çağrısı yapma hakkına sahip olur. Bu, stratejik olarak avantajlı olduğun bir anda seçimi öne çekerek kazanma şansını artırabilir.
Sermaye kurumunu kontrol eden oyuncu, rakibinin tahtadaki pullarını 'satın alarak' kendi rengine çevirebilir. Bu, pul kaldırmaktan farklıdır çünkü hem rakibinin etkisini azaltır hem de senin etkini artırır. Ancak İşçi Partisi pullarının bulunduğu bölgeler sermaye tarafından hedef alınamaz.
Evet, İhtilal tasarımında Twilight Struggle'dan ilham almıştır. İkisi de 2 kişilik, olay kartı tabanlı siyasi strateji oyunlarıdır. Ancak İhtilal'de el yönetimi (hand management) yoktur ve bilgi çoğunlukla açıktır. Genel sistem Twilight Struggle'dan daha basittir ancak kurum mekanikleri ve küçük parti dinamikleri kendine özgü derinlik katar.
Muhalefet olmak dezavantaj gibi görünse de avantajları da vardır. İktidar cezası ödemezsin (pul kaldırmazsın). Kurumları kontrol etmek daha zor olsa da (yarıdan fazla gerekir), kurumlara yatırım yaparak rakibinin gücünü sınırlandırabilirsin. Ayrıca üniversiteler üzerinden halk desteğini artırabilir ve seçimlerde koalisyon kurarak avantaj sağlayabilirsin.