Orléans
Orléans, Reiner Stockhausen tarafından tasarlanan 2-5 oyuncu için strateji kutu oyunudur.
Orléans, ortaçağ Fransa'sında mal üretimi, ticaret, gelişim ve kamu yararına hizmet yoluyla üstünlük kurmaya çalıştığın torba inşası (bag-building) mekanikli bir strateji oyunudur. Çiftçi, Kayıkçı, Zanaatkâr, Tüccar, Şövalye, Bilgin ve Rahip takipçilerini kumaş torbandan çekip oyuncu tahtandaki mekânlara yerleştirerek aksiyonlarını planlarsın.
Oyun Hakkında
Ortaçağ Fransa'sında, Loire bölgesinde ve Orléans çevresinde çeşitli alanlarda üstünlük kurmaya çalışıyorsun. Mal üretimi, ticaret, gelişim ve kamu yararına hizmet yoluyla mal, sikke ve zafer puanı kazanırsın. Her turun başında kumaş torbandan takipçi karoları çeker, bunları oyuncu tahtandaki mekânların aksiyon alanlarına yerleştirir ve dolan mekânların aksiyonlarını uygularsın. Kullanılan takipçiler torbaya geri döner, böylece torban oyun boyunca büyür ve değişir. Oyun 18 tur sürer; en çok Zafer Puanı toplayan oyuncu kazanır.
Bileşenler
Büyük Oyun Tahtası
Mekânlar ve harita: şehirler, mavi su yolları, kahverengi kara yolları, mal alanları, 6 Karakter İzi, Gelişim İzi, Kum Saati alanı ve Mal Pazarı.
Küçük Oyun Tahtası (Hayırlı İşler)
Belediye Binası aksiyonuyla takipçi gönderilen Hayırlı İşler (Segensreiche Werke / Beneficial Deeds) tahtası. Tamamlanan her hayırlı iş bir Vatandaş Karosu kazandırır.
Oyuncu Tahtası
Her oyuncuya 1 adet. Üzerinde Pazar (Market) alanı ile temel mekânlar basılıdır: Çiftlik Evi, Köy, Üniversite, Kale, Manastır, Gemi, Araba, Lonca Binası, Yazıhane ve Belediye Binası.
Takipçi Torbası
Her oyuncuya 1 kumaş torba. Torba inşası (bag-building) mekaniğinin temel bileşeni.
Tüccar Figürü
Her oyuncuya 1 adet. Harita üzerinde şehirler arası hareket için kullanılır; oyuna Orléans'ta başlar.
Ticaret İstasyonu (Kontor)
Her oyuncuya 10 adet. Tüccar figürünün bulunduğu şehre inşa edilir ve oyun sonu puanlamada Gelişim Statüsü ile çarpılır.
Ahşap Küp İşaretleyici
Her oyuncuya 7 adet: 6 Karakter İzi ve 1 Gelişim İzi üzerinde ilerlemeyi gösterir.
Karakter Karosu (Takipçi)
Toplam sayı. Bunun 20 tanesi kişisel takipçidir (her oyuncuya kendi renginde 1 Çiftçi, 1 Kayıkçı, 1 Zanaatkâr, 1 Tüccar), 105 tanesi oyun tahtasında duran nötr takipçilerdir.
Nötr Karakter Karosu - Çiftçi
Çiftlik Evi aksiyonuyla alınır. 5 oyunculu tam set sayısıdır; 4 oyuncuda 2, 3 oyuncuda 4, 2 oyuncuda 6 adet çıkarılır.
Nötr Karakter Karosu - Şövalye
Kale aksiyonuyla alınır. 5 oyunculu tam set sayısıdır; 4 oyuncuda 3, 3 oyuncuda 6, 2 oyuncuda 9 adet çıkarılır.
Nötr Karakter Karosu - Bilgin
Üniversite aksiyonuyla alınır. 5 oyunculu tam set sayısıdır; 4 oyuncuda 3, 3 oyuncuda 6, 2 oyuncuda 9 adet çıkarılır.
Nötr Karakter Karosu - Rahip
Manastır aksiyonuyla alınır. Joker takipçidir. 5 oyunculu tam set sayısıdır; 4 oyuncuda 3, 3 oyuncuda 6, 2 oyuncuda 9 adet çıkarılır.
Nötr Karakter Karosu - Kayıkçı
Köy mekânının Kayıkçı aksiyonuyla alınır. 5 oyunculu tam set sayısıdır; 4 oyuncuda 2, 3 oyuncuda 4, 2 oyuncuda 6 adet çıkarılır.
Nötr Karakter Karosu - Zanaatkâr
Köy mekânının Zanaatkâr aksiyonuyla alınır. 5 oyunculu tam set sayısıdır; 4 oyuncuda 2, 3 oyuncuda 4, 2 oyuncuda 6 adet çıkarılır.
Nötr Karakter Karosu - Tüccar
Köy mekânının Tüccar aksiyonuyla alınır. 5 oyunculu tam set sayısıdır; 4 oyuncuda 2, 3 oyuncuda 4, 2 oyuncuda 6 adet çıkarılır.
Mal Karosu
24 Tahıl, 21 Peynir, 18 Şarap, 15 Yün, 12 Brokar. Oyun sonunda sırasıyla 1, 2, 3, 4 ve 5 Zafer Puanı değerindedir.
Teknoloji Karosu (Dişli Çark)
Bir aksiyon alanına kalıcı olarak yerleştirilir ve orada bir takipçinin yerine geçer. Aksiyon uygulandıktan sonra torbaya gitmez, oyun sonuna kadar yerinde kalır. 5 oyuncuda 20, diğer oyuncu sayılarında 16 adet kullanılır.
Vatandaş Karosu
Kurulumda 13 tanesi izlerin ve Hayırlı İşler tahtasının işaretli alanlarına konur, 1 tanesi masada bekler. Oyun sonunda Gelişim Statüsü ile çarpılarak puan verir.
Para (Sikke)
Ortak kasada tutulur. Oyun içi ödeme aracıdır ve oyun sonunda her sikke 1 Zafer Puanı değerindedir. Sikkeler tükenirse başka malzeme ile idare edilir; sikke sayısı kural olarak sınırlı değildir.
Mekân Karosu (Ortskarte / Place Tile)
Temel oyunda 13 adet Kategori I ve 7 adet Kategori II. Tüccar İzinde ilerleyerek kazanılır ve oyuncuya ek aksiyon veya kalıcı ayrıcalık sağlar.
Kum Saati Karosu
1 adet açık renkli Hac Yolculuğu başlangıç karosu ve arkalarında A, B, C harfleri bulunan 17 olay karosu. Oyunun süresini (18 tur) ve her turun olayını belirler.
Genel Bakış Karosu
Olaylar ve puanlama için referans karoları.
Başlangıç Oyuncusu Jetonu
Her turun sonunda soldaki oyuncuya geçer.
Puan Hesaplama
Oyun 18 turun sonunda biter. Puanlamadan önce, en çok Ticaret İstasyonu inşa etmiş oyuncu masada bekleyen son Vatandaş Karosunu alır. Birden fazla oyuncu eşitse bu karo kimseye verilmez. ZAFER PUANI (ZP) KAYNAKLARI 1. Para: Her 1 para = 1 ZP 2. Mallar: Tahıl = 1 ZP Peynir = 2 ZP Şarap = 3 ZP Yün = 4 ZP Brokar = 5 ZP 3. Ticaret İstasyonları ve Vatandaş Karoları: İnşa ettiğin Ticaret İstasyonu sayısı ile topladığın Vatandaş Karosu sayısı toplanır ve Gelişim Statünün değeriyle çarpılır. Örnek (kural kitapçığından): Klemens 5 Ticaret İstasyonu inşa etmiş ve 2 Vatandaş Karosu toplamıştır. Gelişim Statüsü 4'tür, dolayısıyla (5 + 2) x 4 = 28 ZP alır. TOPLAM ZP = Para + Malların ZP değeri + (Ticaret İstasyonu + Vatandaş) x Gelişim Statüsü En çok ZP toplayan oyuncu kazanır. Eşitlik hâlinde Gelişim İzinde daha ileride olan oyuncu kazanır. Bu da eşitse birden fazla kazanan olur.
Oyun Bitiş Koşulları
Oyun 18 tur sonunda biter. Kum Saati Karoları oyunun süresini belirler: 18. ve son karo açıldığı tur oynanır, turun sonunda oyun sona erer. Oyunda erken bitiş koşulu yoktur; her zaman tam 18 tur oynanır. Son turun Olay fazı da çözümlendikten sonra puanlamaya geçilir.
Varyantlar
- Baskı farkı: Orléans ilk çıktığında 2-4 oyunculuydu ve 5. oyuncu malzemesi ayrı bir kutu olarak satılıyordu (Orléans: 5th Player Box). dlp games'in 8. baskısından (2023) itibaren 5. oyuncu malzemesi temel kutuya dahil edilmiştir; bu dosyadaki bileşen sayıları ve kurulum bu baskıya göredir.
- Ek Mekân Karoları: Orléans: Invasion ve Orléans: Trade & Intrigue genişlemeleriyle ya da ayrı Mekân Karosu setleriyle oyuna yeni Mekân Karoları eklenebilir. Bu durumda bütün Mekân Karoları arkalarına göre I ve II destelerine ayrılır, her deste ayrı ayrı karıştırılır ve her birinden rastgele 13'er karo seçilir. Kategori II'de 13'ten az karo varsa eldekilerle oynanır. DİKKAT: Bu 13'er karo kuralı yalnızca ek karolar kullanıldığında geçerlidir; yalın temel oyunda 20 karonun tamamı iki deste hâlinde masada durur.
- Orléans: Trade & Intrigue (Ticaret ve Entrika): Birbirinden bağımsız olarak veya birlikte kullanılabilen dört modül ekler. Siparişler (Orders): 23 sipariş kartıyla belirli şehirlere mal teslim ederek zafer puanı kazanırsın; bir siparişi tamamladığın tur pas geçmek zorundasın. Yeni Olaylar: Temel oyunun Kum Saati Karolarının yerine 34 yeni karo kullanılır. Yeni Hayırlı İşler: Yeni bir Hayırlı İşler tahtası ve yeni ödüller. Entrika: Rakiplere müdahale imkânı veren ayrı bir tahta. Ayrıca 3 yeni Mekân Karosu içerir.
- Orléans: Invasion: Altı senaryo içerir. Refah (Prosperity, 2-5 oyuncu, Inka ve Markus Brand tasarımı) Marangoz ile Yapı kartlarını ekler. İstila (Invasion, 2-5 oyuncu) tam iş birlikli bir senaryodur. Düello (The Duel) iki oyunculuktur. Üç de solo senaryo vardır. Genişlemenin yeni Mekân Karoları temel oyunda da kullanılabilir.
- Solo oyun: Orléans: Invasion genişlemesi üç solo senaryo içerir. İleri Gelen (The Dignitary, zorluk I-II): 16 turda en az 8 Vatandaş Karosu toplamalısın (yeni başlayanlar için hedef 7'ye düşürülebilir). Başkent Vierzon (Capital Vierzon, zorluk II-III): 14 turda 5 hedefi tamamlamalısın. Gezgin Satıcı (Travelling Salesman, zorluk II-III): 15 turda 5 mal teslimatı hedefini tamamlamalısın. Üç senaryoda da Nüfus Sayımı fazı oynanmaz ve olaylar önceden bellidir. NOT: Tours Yolculuğu (Die Reise nach Tours) ayrı bir genişlemedir, Invasion'ın parçası değildir.
- Orléans: The Plague (Veba) ve Orléans Big Box: The Plague ayrı bir genişlemedir; Big Box (Yıldönümü Kutusu) ise temel oyunu Trade & Intrigue, The Plague ve Invasion içerikleriyle birlikte tek kutuda toplar ve toplam 22 Kategori I, 35 Kategori II ile 3 Veba Mekân Karosu içerir. Big Box içeriği temel oyunun kuralı değildir.