Rolkesen, dünyaca bilinen "The Pretender" oyununun İyi Kafa (Güzel Kelimeler Dükkanı) tarafından yapılan lisanslı Türkçe uyarlamasıdır. Sessiz sinema (pandomim), blöf ve sosyal çıkarımı bir araya getiren, öğrenmesi dakikalar süren hızlı bir parti oyunudur. Her turda masadaki herkes aynı kategori kartına bakarak turun gizli kelimesini öğrenir; yalnızca bir oyuncu — Rolkesen — kelimeyi bilmez, sadece hangi kategoriden olduğunu bilir. Oyuncular sırayla gizli kelimeyi kısa bir jestle (sessizce) canlandırır. Rolkesen ise hem verilen ipuçlarından kelimeyi çözmeye hem de yakalanmadan aralarına karışmaya çalışır. Tur sonunda herkes aynı anda kimin Rolkesen olduğunu düşünüyorsa onu işaret eder. Amaç, dürüst oyuncular için Rolkesen'i yakalamak; Rolkesen için ise fark edilmeden sıyrılmak ya da yakalansa bile gizli kelimeyi doğru tahmin etmektir.
Kategori Kartı
Oyunun ana bileşeni olan kart destesi. Her kart bir temaya (kategori) ait, 1'den 10'a numaralandırılmış on kelime içerir. Deste boyunca hayvanlar, yiyecekler, çizgi film karakterleri, kötü alışkanlıklar gibi onlarca farklı tema bulunur. Her kartta genellikle iki ayrı kategori yer alır ve tur başında bunlardan biri seçilir. Bir turda o kategoriye ait kartlar tüm dürüst oyunculara aynı kelime listesini gösterir.
Rolkesen Kartı
Deste içinde bulunan özel kart. Kelime listesi yerine on kutucuğun tamamında "Rolkesen" yazar. Bu kartı çeken oyuncu o turun Rolkeseni olur: kartına baktığında kelimeleri göremez, dolayısıyla gizli kelimeyi bilmez. Kurulumda bu kart her zaman dağıtılan kartların arasında kalmalıdır (aksi halde masada Rolkesen olmaz). Kutudaki kart sayısı resmî kaynakta tek bir toplamla (110) verildiği için Rolkesen kartlarının kesin adedi belirtilmemiştir.
Ortak Kart Arkası
Tüm kartların arka yüzü birbirinin aynısıdır. Bu sayede kimse elindeki kartın normal kelime kartı mı yoksa Rolkesen kartı mı olduğunu dışarıdan anlayamaz; gizli rol dağıtımının güvenliği bu ortak tasarıma dayanır.
Kural Broşürü
Oyunun kurulumunu, tur akışını ve kazanma koşullarını anlatan katlanır kural kâğıdı. Oyun dakikalar içinde öğrenilecek kadar sadedir.
Cep Boyu Saklama Kutusu
Yaklaşık 12,5 x 10 x 2,5 cm ölçülerinde küçük, taşınabilir kutu. Oyunun her yere kolayca götürülebilmesini sağlar; tatilde, kafede veya yolda oynamaya uygundur.
Rolkesen tur bazlı oynanır; her turun sonunda ya Rolkesen ya da grup (dürüst oyuncular) o turu kazanır. - Rolkesen turu kazanır: yanlış kişi suçlandıysa (fark edilmeden sıyrıldıysa) VEYA yakalansa bile son şansında gizli kelimeyi doğru tahmin ettiyse. - Grup turu kazanır: Rolkesen'i doğru işaretlediyse VE Rolkesen son şansında kelimeyi bilemediyse. Oyun katı bir puan çizelgesi dayatmaz; masa dilerse her tur galibiyetini işaretleyip toplam üzerinden bir kazanan belirleyebilir. En çok tur kazanan oyuncu (ya da en çok kazanan taraf) oyunun galibi sayılır. Eğlence odaklı bir parti oyunu olduğu için birçok masa puan tutmadan sadece tur tur oynar.
Bir tur, işaretleme ve (gerekiyorsa) Rolkesen'in son tahmini çözüldükten sonra biter. Oyunun kendisi, masanın önceden anlaştığı tur sayısı tamamlandığında (örneğin herkes bir kez Rolkesen olduğunda) veya oyuncular oynamayı bırakmak istediğinde sona erer. Kutuda dayatılan sabit bir oyun sonu koşulu yoktur; süre ve tur sayısı tamamen masanın tercihine bağlıdır.
Her tur, gizli kelimenin belirlenmesi ve Rolkesen'in gizlice atanmasıyla başlar. Rol dağıtımı kartların kendisi üzerinden yapılır; kimse yüksek sesle rol açıklamaz.
Önce kategori (tema) seçilir; bu bilgi herkese, Rolkesen'e bile açıktır. Ardından bir numara (1-10) söylenir. Kelime kartı olan oyuncular kartlarındaki o numaralı kelimeyi okuyarak gizli kelimeyi öğrenir. Rolkesen'in kartı kelime içermediği için o yalnızca kategoriyi bilir, kelimeyi bilmez. Örneğin kategori 'Hayvanlar' ve numara '4' ise; dürüst oyuncular '4' numaralı kelimenin 'Fil' olduğunu görür, Rolkesen ise yalnızca bir hayvan olduğunu bilir ama hangisi olduğunu bilemez.
Rolkesen kartını çeken oyuncu bunu asla açık etmez. Tüm kartların arkası aynı olduğu için başkaları onun kartını Rolkesen kartı olarak ayırt edemez. Rolkesen, hiçbir şey yokmuş gibi davranarak sıradan bir oyuncu gibi görünmeye çalışır.
Oyuncular sırayla gizli kelimeyi sessizce canlandırır. Konuşmak, kelime söylemek veya ses çıkarmak yasaktır — yalnızca jest ve mimikler kullanılır. Oyunun püf noktası, canlandırmaların bilerek kısa ve öz tutulmasıdır; genellikle tek bir küçük hareket yeterlidir.
Rolkesen, önceki oyuncuların jestlerinden kelimeyi çözmeye çalışacağı için dürüst oyuncular çok uzun ve açıklayıcı canlandırmalar yapmaz. Amaç, herkesin 'bu kişi kelimeyi biliyor' diyebileceği kadar tanınır ama Rolkesen'in kelimeyi ele geçiremeyeceği kadar da muğlak bir canlandırma yapmaktır. Bu ince dengeyi tutturmak oyunun kalbidir.
Çok net canlandırırsanız Rolkesen kelimeyi anlar ve rahatça aranıza karışır. Çok belirsiz canlandırırsanız bu sefer diğerleri sizi Rolkesen sanabilir. İyi oyuncular, kelimeyi bildiğini kanıtlayacak kadar isabetli ama rakibe koz vermeyecek kadar üstü kapalı bir jest seçer.
Diyelim gizli kelime 'Fil'. İlk oyuncu kolunu hortum gibi sallar. İkinci oyuncu iki elini kulak gibi açar. Rolkesen (üçüncü sırada) bu ipuçlarından 'büyük bir hayvan' çıkarımı yapar ama tam kelimeyi bilemediği için genel bir 'ağır adımlar atma' hareketi yaparak hem hayvanlara uyar hem de belirsiz kalır. Sonraki oyuncular da benzer ölçülü jestlerle devam eder.
Rolkesen'in çifte görevi vardır: yakalanmamak ve mümkünse gizli kelimeyi çözmek. Bu yüzden Rolkesen mümkün olduğunca geç canlandırma yapmayı ister; çünkü ne kadar çok ipucu görürse kelimeyi o kadar iyi tahmin eder.
Rolkesen, kendinden önceki oyuncuların jestlerini dikkatle izleyip kelimeyi tahmin etmeye çalışır. Kelimeyi çözebilirse, tıpkı diğerleri gibi net bir canlandırma yaparak şüpheyi tamamen dağıtabilir.
Kelimeyi çözemezse Rolkesen, kategoriye uyacak kadar genel bir canlandırma seçer. Örneğin kategori 'Hayvanlar' ise pek çok hayvana uyabilecek muğlak bir hareket yaparak hem doğal görünmeye hem de yanlış kelimeyi canlandırıp ele vermemeye çalışır. Önceki oyuncuların jestlerini birebir kopyalamak riskli olduğu için onları hafifçe yeniden yorumlamak daha güvenlidir.
Tüm oyuncular canlandırmasını yaptıktan sonra masa, kimin gizli kelimeyi bilmediğini yani kimin Rolkesen olduğunu bulmaya çalışır.
Oyuncular kısaca konuşarak kimin jestinin tuhaf, belirsiz ya da fazla temkinli olduğunu tartışabilir. Bu aşamada konuşmak serbesttir; canlandırma sırasındaki sessizlik kuralı sona ermiştir.
Tartışmanın ardından üçe kadar sayılır ve herkes aynı anda Rolkesen olduğunu düşündüğü kişiyi parmağıyla işaret eder. Eş zamanlı işaretleme, kimsenin başkasının oyuna göre fikrini değiştirmesini engeller. En çok oyu alan kişi 'suçlanan' olur.
İşaretlemenin sonucu Rolkesen'in kim olduğuna göre değerlendirilir ve turun galibi belli olur.
Eğer masanın en çok oyla suçladığı kişi Rolkesen değilse, Rolkesen fark edilmeden sıyrılmış demektir ve turu Rolkesen kazanır.
Eğer masa doğru şekilde Rolkesen'i işaret ettiyse, Rolkesen'e son bir fırsat verilir: turun gizli kelimesini tahmin etmesi istenir. Rolkesen kelimeyi doğru bilirse yine de turu kazanır (ipuçlarını okuyup çözdüğü için). Yanlış bilirse dürüst oyuncular (grup) turu kazanır.
Bir tur bittikten sonra kartlar toplanır, yeni bir kategori ve gizli kelimeyle yeni tur başlar. Her turda Rolkesen kartı farklı bir oyuncuya denk gelebileceği için roller sürekli değişir.
Oyunun sabit bir bitişi yoktur; masa kaç tur oynayacağına önceden karar verir. Yaygın bir yaklaşım, herkes en az bir kez Rolkesen olana kadar oynamaktır. Kazananları veya kazanan tarafı (Rolkesen mi grup mu) turdan tura not ederek en çok tur kazananı şampiyon ilan edebilirsiniz.
Rolkesen, kendinden önce oynayan oyuncuların jestlerini izleyip kelimeyi tahmin etmeye çalışır. Çözebilirse net bir canlandırma yapar. Çözemezse, kategoriye uyabilecek genel ve muğlak bir hareket seçer; örneğin kategori 'Hayvanlar' ise pek çok hayvana yakışacak belirsiz bir jest yapar. Amaç doğal görünmek ve yanlış kelimeyi ele vererek yakalanmamaktır.
Resmî kaynaklara göre Rolkesen 4 ila 6 oyuncu içindir. Oyun, birden çok kişinin jestlerini karşılaştırıp aralarındaki Rolkesen'i bulmaya dayandığı için sosyal çıkarımın çalışması adına en az 4 oyuncu önerilir. Daha az kişiyle blöf ve şüphe mekaniği anlamını yitirir.
Hayır. Canlandırmalar sessiz sinema (pandomim) gibidir; kelime söylemek, konuşmak veya ses çıkarmak yasaktır, yalnızca jest ve mimik kullanılır. Konuşmak yalnızca tüm canlandırmalar bittikten sonraki tartışma aşamasında serbesttir.
Evet. Tüm oyuncular canlandırmasını yaptıktan ve kısa bir tartışma yapıldıktan sonra üçe kadar sayılır ve herkes aynı anda Rolkesen olduğunu düşündüğü kişiyi işaret eder. Eş zamanlı işaretleme, kimsenin başkasına bakıp fikrini değiştirmesini engeller. En çok oyu alan kişi suçlanmış olur.
Bu durumda Rolkesen fark edilmeden sıyrılmış olur ve turu Rolkesen kazanır. Masanın en çok oyu Rolkesen olmayan birine verdiği her durumda kazanan Rolkesen'dir.
Hayır, hemen kaybetmez. Doğru işaretlenen Rolkesen'e son bir şans verilir: turun gizli kelimesini tahmin etmesi istenir. Kelimeyi doğru bilirse (ipuçlarını okuyup çözdüğü için) yine de turu kazanır. Yalnızca kelimeyi de bilemezse dürüst oyuncular turu kazanır.
Çünkü Rolkesen de herkesin jestlerini izliyor. Çok net bir canlandırma yaparsanız Rolkesen gizli kelimeyi anlar ve tıpkı sizin gibi isabetli bir jest yaparak aranıza karışır, böylece yakalanmaktan kurtulur. Bu yüzden kelimeyi bildiğinizi kanıtlayacak kadar tanınır ama Rolkesen'e kelimeyi ele vermeyecek kadar da üstü kapalı bir canlandırma yapmak gerekir.
Evet. Tur başında kategori (tema) herkese açıklanır, dolayısıyla Rolkesen de hangi kategoriden bir kelime canlandırıldığını bilir. Bilmediği tek şey, o kategorideki 10 kelimeden hangisinin seçildiğidir; çünkü kartında kelimeler yerine 'Rolkesen' yazar.
Oyuncu sayısı 6'dan azsa, seçilen kategorinin fazla kelime kartları desteye geri konur; ancak Rolkesen kartı her zaman dağıtılan kartların arasında bırakılmalıdır. Aksi halde masada Rolkesen olmaz ve tur oynanamaz.