Tabu XL
Taboo XL
Tabu XL, Brian Hersch tarafından tasarlanan 4-10 oyuncu için parti kutu oyunudur.
Tabu, bir kavramı ya da nesneyi ekibine anlatmaya çalışırken akla gelen en doğal, en belirgin sözcüklerin tam olarak yasaklı olduğu, sinir bozucu derecede eğlenceli bir kelime tahmin oyunudur. Dili zorlayan bu kısıtlamalar, seni alışılmadık çağrışımlara ve beklenmedik ifadelere sürüklerken masada anlık kahkaha patlamalarına da zemin hazırlar. Rakip takımın sürekli tetikte beklediği, zamanın hızla aktığı bu ortamda her kelimede ayrı bir baskı hissedersin.
Oyun Hakkında
Tabu XL, klasik Tabu'nun (Hasbro) büyük ve zenginleştirilmiş sürümüdür. Uluslararası kaynaklarda 'The Big Taboo' / 'Taboo XXL' adıyla geçen bu edisyon, standart kelime anlatma oyununa üç yeni anlatım biçimi ekleyerek dört ayrı modu tek kutuda birleştirir: Klasik Tabu (kırmızı), 15 Kelime (yeşil), Tabu Çizgi / çizerek anlatma (sarı) ve Kuklalı Tabu (mavi). Oyun bir spiral yol tahtası üzerinde oynanır; iki takım, doğru tahmin edilen her kelime için piyonunu bir hane ilerletir. Piyonun bulunduğu hanenin rengi, o el hangi modun oynanacağını belirler — böylece takımlar tur be tur anlatmayı, çizmeyi ve mor kukla ile canlandırmayı dönüşümlü olarak dener. Amaç, dört farklı anlatım biçiminde doğru tahminler yaparak piyonunu bitiş hanesine ilk ulaştıran takım olmaktır. Oyunun kalbi, her kartın üstündeki soru kelimesini, altında listelenen 5 yasak kelimeyi (ve türevlerini) kullanmadan takıma anlatabilme becerisidir; rakip takım kartı görerek denetler ve kural ihlalinde düdüğü çalar.
Bileşenler
Oyun Tahtası (Spiral Yol)
Takım piyonlarının ilerlediği, renkli hanelerden oluşan spiral parkur. Her hanenin rengi (kırmızı, yeşil, sarı, mavi) o el oynanacak anlatım modunu belirler. Sonda bir bitiş hanesi bulunur.
Klasik Tabu Kartı (Kırmızı)
Kartın üstünde anlatılacak soru kelimesi, altında ise kullanılması yasak 5 kelime yer alır. Anlatan oyuncu soru kelimesini bu 5 yasak kelimeyi ve türevlerini kullanmadan anlatmaya çalışır.
15 Kelime Kartı (Yeşil)
15 Kelime modunda kullanılır. Kartlarda yasak kelime listesi yoktur; anlatan oyuncu en fazla 15 ipucu sözcüğüyle soru kelimesini anlatmak zorundadır.
Tabu Çizgi Kartı (Sarı)
Çizerek anlatma (Tabu Çizgi) modunda kullanılır. Anlatan oyuncu soru kelimesini yalnızca çizim yaparak aktarır; konuşmak, harf ya da rakam yazmak yasaktır.
Kuklalı Tabu Kartı (Mavi)
Mor kukla (Bendy Bob) ile canlandırma modunda kullanılır. Anlatan oyuncu soru kelimesini kuklayla hareket ve mimikler üzerinden aktarır; 'evet' ve 'hayır' dışında konuşamaz.
Kum Saati
1 dakikalık kum saati. Her elde anlatım süresini belirler. Türkçe kaynaklara göre 15 Kelime ve Tabu Çizgi modlarında kum saati iki kez çevrilerek yaklaşık 2 dakika verilir.
Mor Kukla ve Düdük (Bendy Bob)
Kuklalı Tabu modunda anlatım için kullanılan mor peluş kukla. Üzerindeki düdük, Klasik Tabu modunda rakip takımın kural ihlallerini (yasak kelime kullanımı) işaretlemesi için de kullanılır.
Takım Piyonu
Her takıma bir piyon. Doğru tahmin edilen her kelime için spiral yolda bir hane ilerletilir; bulunduğu hanenin rengi bir sonraki modu belirler.
15 Kelime İşaret Piyonu (Sayaç)
15 Kelime modunda anlatan oyuncunun söylediği kelimeleri saymak için kullanılan işaretçiler. 15 kelime hakkının aşılmadığını takip etmeye yarar.
Çizim Bloğu ve Kalem
Tabu Çizgi modunda çizim yapmak için karalama defteri/blok ve kalem.
Puan Hesaplama
Tabu XL bir yarış oyunudur; klasik anlamda puan toplanmaz, bunun yerine takım piyonu spiral yol üzerinde ilerletilir. Bir elde doğru tahmin edilen her soru kelimesi için takım piyonu bir hane ileri gider. Pas geçilen kelimeler ve kural ihlalleri (yasak kelime, modun ihlali) ilerleme kazandırmaz. İsteğe bağlı bir varyantta oyun klasik Tabu puanlamasıyla da oynanabilir: doğru tahmin +1 puan; yasak kelime veya pas ise karşı takıma +1 puan. Bu varyantta belirlenen puana ilk ulaşan takım kazanır.
Oyun Bitiş Koşulları
Oyun, takımlardan biri piyonunu spiral yolun sonundaki bitiş hanesine ilk ulaştırdığında sona erer ve o takım kazanır. Alternatif olarak, önceden kararlaştırılmış bir tur sayısı veya puan hedefi belirlenip o hedefe ilk ulaşan takım kazanan ilan edilebilir.
Varyantlar
- Sadece Klasik Tabu: Tahta ve diğer modlar kullanılmadan yalnızca kırmızı kartlarla, klasik Tabu puanlamasıyla (doğru +1 puan; yasak kelime/pas karşı takıma +1 puan) oynanır.
- Puan Hedefi ile Oyun: Bitiş hanesi yerine belirlenen bir puana (örn. 30 puan) ilk ulaşan takım kazanır.
- Tek Tahminci: Anlatan oyuncunun takımından yalnızca tek bir kişi tahmin yapar; bu modu zorlaştırır.
- Çocuk Dostu Süre: Küçük yaştaki oyuncular için kum saati iki-üç kez çevrilerek daha uzun süre tanınabilir veya yasak kelime sayısı gevşetilebilir.
- Serbest Karışım: Her el rastgele bir mod seçilerek (renk atlanarak) oynanabilir; hane rengine bağlı kalmadan takımlar sırayla farklı modları dener.