Viticulture: Essential Edition
Viticulture: Essential Edition, Jamey Stegmaier & Alan Stone tarafından tasarlanan 1-6 oyuncu için strateji kutu oyunudur.
Viticulture: Essential Edition, oyuncuların Toskana'da miras kalan birer bağ işlettiği bir işçi yerleştirme oyunudur. Asma dikip üzüm hasat eder, üzümleri şaraba dönüştürüp mahzeninizde yıllandırır ve tüccar siparişlerini karşılayarak İtalya'nın en itibarlı şarap üreticisi olmaya çalışırsınız. 20 zafer puanına ulaşan oyuncu içinde bulunulan yılın sonunda oyunu bitirir.
Oyun Hakkında
Viticulture: Essential Edition, 2. basım Viticulture ile orijinal Tuscany genişlemesinden seçilmiş bazı unsurları (büyük işçi, tarla kartları, yenilenmiş ziyaretçi desteleri, Automa solo modu) tek kutuda birleştirir. Oyun yıllar hâlinde oynanır ve her yıl dört mevsimden geçer: İlkbaharda oyuncular horoz jetonlarını uyanma tablosuna koyarak hem o yılın sıra düzenini belirler hem de anında bir bonus alır; yazın sarı aksiyon alanlarına işçi koyarak asma diker, yapı inşa eder, üzüm satar ve yaz ziyaretçisi oynarlar; sonbaharda herkes bir ziyaretçi kartı çeker; kışın mavi aksiyon alanlarında tarla hasat eder, şarap yapar, işçi eğitir ve şarap siparişlerini karşılarlar. Yıl sonunda üzüm ve şaraplar bir değer yıllanır, işçiler geri döner ve kalıcı gelir toplanır. Bir oyuncu 20 zafer puanına ulaştığında ya da bu sayıyı aştığında içinde bulunulan yıl sonuna kadar oynanır; en çok puana sahip oyuncu kazanır. Puan tavanı yoktur, 20 puan aşılabilir.
Bileşenler
Oyun Tahtası (Game Board)
Yaz ve kış aksiyon alanlarını, uyanma tablosunu, zafer puanı yolunu, kalıcı gelir göstergesini ve deste alanlarını taşıyan merkezi tahta.
Bağ Matı (Vineyard Mat)
Her oyuncunun kişisel matı: 3 tarla yuvası, ezme alanı (crush pad), mahzen (cellar) ve yapı alanları.
İşçi Meeple (Worker)
6 renkte 5'er normal işçi. Bir oyuncunun aynı anda en fazla 5 normal işçisi olabilir.
Geçici İşçi (Temporary Worker)
Gri renkli tek işçi. Uyanma tablosunda 7. sırayı seçen oyuncu o yıl boyunca kullanır, yıl sonunda tabloya geri döner. İşçi limitine dâhil değildir.
Büyük İşçi Meeple (Grande Worker)
Her oyuncuya 1 adet. Normal işçi gibi çalışır, ayrıca tahtadaki dolu bir aksiyona da yerleştirilebilir.
Cam Üzüm ve Şarap Jetonu
Ezme alanındaki üzümlerin ve mahzendeki şarapların 1-9 arası değerlerini işaretleyen cam jetonlar.
Horoz (Uyanma) Jetonu
İlkbaharda uyanma tablosuna konularak yılın sıra düzenini belirleyen jeton.
Zafer Puanı Jetonu (Mantar)
Zafer puanı yolunda ilerleyen mantar biçimli işaretçi.
Kalıcı Gelir Jetonu (Şarap Şişesi)
Kalıcı gelir göstergesindeki (Residual Payment Tracker) konumu takip eden şişe biçimli işaretçi.
Ahşap Yapı Jetonu
Her renk için 8 farklı yapı jetonu: çardak, sulama, yel değirmeni, tadım odası, kulübe, boyunduruk, orta mahzen ve büyük mahzen.
Lira Jetonu (₤)
Karton para: 52 adet bronz 1 ₤, 12 adet gümüş 2 ₤ ve 8 adet altın 5 ₤.
Başlangıç Oyuncusu Jetonu (Üzüm Salkımı)
İlkbaharda uyanma tablosuna ilk kimin yerleşeceğini belirler; her yıl sonunda saat yönünün tersine devredilir.
Asma Kartı (Yeşil Deste)
Tarlalara dikilen 9 üzüm çeşidi. Her kart 1-4 değerinde kırmızı ve/veya beyaz üzüm verir; bazıları çardak ve/veya sulama ön koşuludur.
Şarap Siparişi Kartı (Mor Deste)
Belirli tür ve minimum değerde şarap isteyen siparişler. Karşılandığında zafer puanı ve kalıcı gelir artışı sağlar.
Yaz Ziyaretçi Kartı (Sarı Deste)
Yalnızca yaz mevsiminin 'yaz ziyaretçisi oyna' aksiyonuyla oynanan özel etki kartları.
Kış Ziyaretçi Kartı (Mavi Deste)
Yalnızca kış mevsiminin 'kış ziyaretçisi oyna' aksiyonuyla oynanan özel etki kartları.
Tarla Kartı (Field Card)
Büyük boy kartlar; 5, 6 ve 7 değerinde tarlalar. Ön yüz tarla, arka yüz 'satılmış' tarafıdır. Her oyuncu 5, 6 ve 7 değerinde birer tarla alır.
Kırmızı ve Mavi Kart (Red & Blue Cards)
Başlangıç kaynaklarını belirleyen büyük boy kartlar. Kırmızı kart 2 normal işçi ve açılış elini, mavi kart 1 büyük işçi ile lira ve/veya bir yapı seçeneği verir. Eski basımlarda Anne (Mama) ve Baba (Papa) kartları olarak adlandırılırdı.
Automa Kartı
Tek kişilik oyunda yapay rakibin (Automa) aksiyon alanlarını nasıl kapatacağını gösteren büyük boy kartlar.
Kural Kitapçığı ve Hızlı Referans Kılavuzu
Resmi kural kitapçığı ile mevsim özetlerini ve yapı maliyetlerini içeren hızlı referans kılavuzu.
Puan Hesaplama
Zafer puanı (ZP), bağ sahibi olarak itibarınızı temsil eder ve tahtadaki zafer puanı yolunda takip edilir. Zafer puanı kaynakları: - Şarap siparişi karşılamak: Kartın altında yazan ZP. Oyunun ana puan kaynağıdır. - 'Sipariş karşıla' bonus alanı: +1 ZP. - 'Üzüm sat / tarla al-sat' bonus alanı: +1 ZP. - Yel değirmeni: Asma diktiğinizde 1 ZP (yılda en fazla 1). - Tadım odası: Mahzeninizde en az 1 şarap varken bağ turu düzenlediğinizde 1 ZP (yılda en fazla 1). - Uyanma tablosunda 6. sıra: 1 ZP. - Ziyaretçi kartları: Kartına göre ZP kazandırabilir veya kaybettirebilir. Puan tabanı: Bir oyuncunun puanı -5'in altına inemez ve bu sınırı aşacak bir aksiyon yapılamaz. Lira ise puan değildir; yalnızca yapı inşa etmek, işçi eğitmek ve kart maliyetlerini ödemek için harcanır. Beraberlikte ilk ölçüt olduğu için oyun sonunda elde kalan lira önem taşır.
Oyun Bitiş Koşulları
Herhangi bir oyuncu 20 veya daha fazla zafer puanına ulaştığında oyun hemen bitmez: içinde bulunulan yıl, yıl sonu adımları (yıllandırma, işçilerin dönüşü, kalıcı gelir toplama, el sınırı, başlangıç oyuncusunun devri) tamamlanana kadar oynanır. Puan tavanı yoktur; oyuncular 20 puanı aşabilir. Yıl sonunda en çok zafer puanına sahip oyuncu kazanır. Beraberlikte sırasıyla: 1. En çok lirası olan oyuncu kazanır. 2. Hâlâ beraberse mahzenindeki şarapların toplam değeri en yüksek olan kazanır. 3. Hâlâ beraberse ezme alanındaki üzümlerin toplam değeri en yüksek olan kazanır.
Varyantlar
- Automa (Tek Kişilik Mod): Morten Monrad Pedersen tasarımı resmi solo mod. 7 yıl oynanır, 2 kişilik aksiyon alanları (en soldaki) kullanılır ve her mevsim başında çekilen Automa kartına göre 0-3 Automa işçisi tahtaya konarak alanlar bloke edilir. Automa aksiyon uygulamaz, yalnızca yer kaplar. Uyanma tablosundaki her satıra 1 cam jeton konur; seçtiğiniz satırdaki jeton 'bonus aksiyon jetonu' olarak size geçer ve turda 1 tanesini harcayarak aksiyonun bonusunu da alabilirsiniz. 7. yılın sonunda Automa'dan çok puanınız varsa kazanırsınız; eşitlik berabere sayılır.
- Automa Zorluk Seviyeleri: Çok Kolay (8. yıl eklenir, o yıl istediğiniz uyanma satırını seçer ve bonus aksiyon jetonu alırsınız), Kolay (3 ₤ ile başlarsınız), Normal (temel kurallar), Zor (Automa mevsim başına en az 2 işçi yerleştirene kadar kart çekilir, en fazla 6 işçi) ve Çok Zor (Zor kurallarına ek olarak Automa 23 puandan başlar).
- Agresif Varyant (Solo): Automa her yıl puan kazanır ve yıl sonunda önünde değilseniz anında kaybedersiniz. Automa'nın yıl hedefleri sırasıyla -1, 0, 1, 4, 8, 13 ve 20 puandır. Kolay, normal ve zor seviyelerde oynanabilir.
- Kampanya Modu (Solo): Her biri küçük bir kural değişikliği getiren 8 meydan okumanın sırayla kazanılması gerekir. Kaybettiğinizde aynı meydan okuma, üst üste kaybettiğiniz sayı kadar bonus aksiyon jetonuyla tekrarlanır. Skorunuz kampanyayı bitirmek için oynadığınız oyun sayısıdır (az olan iyidir).
- Dostane Varyant (Friendly Variant): Daha rahat bir oyun için, bonuslu aksiyon alanına yalnızca bonusu gerçekten kullanabilecek oyuncular yerleşebilir (ya da o aksiyonun başka boş alanı kalmamışsa). Böylece 3-6 kişilik oyunlarda bonus alanları rakip engellemek için kullanılamaz.
- İleri Düzey Başlangıç Varyantı: Hazırlıkta her oyuncuya 1 yerine 2 kırmızı ve 2 mavi kart dağıtılır; her oyuncu her türden 1'ini seçer.
- Tuscany: Essential Edition (Genişleme): Genişletilmiş tahta ve ek modüllerle temel oyunu derinleştirir.
- Moor Visitors ve Visit from the Rhine Valley (Genişlemeler): Yeni yaz ve kış ziyaretçi kartlarıyla desteleri çeşitlendirir.
- Viticulture World ve Bordeaux (Genişlemeler): Sırasıyla kooperatif bir kampanya deneyimi ve yeni bir bölge modülü ekler.