NeoTroy, bu oyunun Türkçe kural kitapçığını ürün sayfasında PDF olarak yayımlıyor. Kuralların en doğru ve eksiksiz kaynağı bu PDF.
Bizim AI rehberimiz hızlı bir özet sunmak için tasarlandı; ancak yapay zekâ ürettiği için nadiren hatalı bilgi verebilir. Tartışmalı bir kural için her zaman resmi PDF'i kontrol etmeni öneririz.
Tüccarlar ve Ustalar, Carcassonne'un ikinci büyük ek paketidir ve tek başına oynanmaz: Masada bir ana Carcassonne kutusu bulunmak zorundadır. Yeni arazi karolarının yanında üç yeni unsur getirir. Birincisi ürün pullarıdır (Goods Token): Üzerinde şarap, tahıl ya da kumaş simgesi taşıyan bir şehir tamamlandığında, o şehri bitiren karoyu koyan oyuncu şehrin tüccarı sayılır ve simge başına bir pul alır. Oyun sonunda her ürün türünde en çok pula sahip oyuncu 10 puan kazanır. İkincisi İnşaat Ustası'dır (Builder): Üzerinde takipçiniz bulunan bir yola ya da şehre ustanızı koyarsanız, o yapıyı uzatan bir karo yerleştirdiğinizde hemen ikinci bir karo çekip oynarsınız. Üçüncüsü Domuz'dur (Pig): Çiftçinizin bulunduğu tarlaya konur ve oyun sonunda o tarladan aldığınız puanı yükseltir. Kuralların geri kalanı ana oyunla birebir aynıdır; ek paketi tamamen ya da kısmen oyuna katabilir, diğer Carcassonne genişlemeleriyle birlikte kullanabilirsiniz.
Arazi Karosu (Land Tile)
Ek pakete ait olduğunu gösteren küçük bir simgeyle işaretli yeni karolar. Dağılım şöyledir: 9 karoda şarap, 6 karoda tahıl, 5 karoda kumaş simgesi bulunur; kalan 4 karoda hiç ürün simgesi yoktur. Ayrıca köprü, yolu ve tarlayı üçe bölen manastır, üç ayrı şehir parçası taşıyan karo ve kulübede biten yol gibi yeni görsel unsurlar içerir.
Ürün Pulu (Goods Token)
Üç türde toplam 20 pul: 9 şarap (Wine), 6 tahıl (Grain), 5 kumaş (Cloth). Oyun başında puan tablosunun yanında, herkesin uzanabileceği ortak bir havuz olarak dizilir. Tamamlanan şehirlerden kazanılır, puana ise yalnızca oyun sonunda dönüşür.
İnşaat Ustası (Builder)
Her oyuncu rengine 1 adet, toplam 6 figür. Normal takipçi değildir ve çoğunluk hesabına katılmaz. Yalnızca kendi takipçinizin bulunduğu bir yola ya da şehre konur; o yapıyı uzattığınızda size aynı turda ikinci bir karo oynama hakkı verir.
Domuz (Pig)
Her oyuncu rengine 1 adet, toplam 6 figür. Normal takipçi değildir ve çoğunluk hesabına katılmaz. Yalnızca kendi çiftçinizin bulunduğu bir tarlaya konur ve oyun sonuna kadar orada kalır; o tarlada çoğunluk sizdeyse şehir başına alınan puanı 3'ten 4'e çıkarır.
Kumaş Torba (Bag)
Karoları yüzü kapalı yığınlar hâlinde dizmek yerine içine atıp turunuzda tek tek çekmek için kullanılır. Farklı kutulardan gelen karoların arka yüzündeki küçük baskı farklarının ipucu vermesini de engeller. Torba, Z-Man baskısının kutu içeriğinde yer alır; NeoTroy'un yayımladığı Türkçe kutu içeriği listesinde 24 karo, 6 usta, 6 domuz ve 20 ürün pulu sayılmaktadır.
Ana oyunun puanlama değerleri hiç değişmez: Tamamlanan yol karo başına 1 puan, tamamlanan şehir karo başına 2 puan ve arma başına 2 puan, tamamlanan manastır 9 puandır. Bu ek paket şunları ekler: **Oyun İçinde** - Ürün simgesi taşıyan bir şehir tamamlandığında şehrin puanı normal kurallarla, çoğunluk kuralına göre dağıtılır. Ayrıca son karoyu koyan oyuncu, şehirdeki her ürün simgesi için 1 ürün pulu alır. Pul o anda puan getirmez. - İnşaat Ustası doğrudan puan getirmez. Kazancı, oyun boyunca oynadığınız fazladan karolardır: Daha çok yapı tamamlar, daha çok ürün pulu kaparsınız. **Oyun Sonunda** - Ürün pulları: Şarap, tahıl ve kumaş için ayrı ayrı bakılır. Her türde en çok pula sahip oyuncu 10 puan kazanır. Bir türde eşitlik varsa eşit olan oyuncuların hepsi tam 10 puanı alır, puan bölünmez. Üç türü birden kapan bir oyuncu 30 puan kazanabilir. - Domuzlu tarla: Tarlada çoğunluğu elinde tutan oyuncu, tarlaya bitişik her tamamlanmış şehir için 3 puan yerine 4 puan alır. Domuz yalnızca sahibi çoğunluktaysa işler ve çoğunluk hesabına katılmaz.
Oyun sonu koşulu ana oyunla aynıdır: Son arazi karosu yerleştirilip o turun puanlaması tamamlandığında oyun biter. Ek paket desteye 24 karo eklediği için oyun yaklaşık 15 dakika uzar. Ardından oyun sonu puanlaması yapılır. Sırasıyla tamamlanmamış yollar, şehirler ve manastırlar puanlanır; tarlalar hesaplanır (çoğunluk sahibinin o tarlada domuzu varsa tamamlanmış şehir başına 3 yerine 4 puan); en son da şarap, tahıl ve kumaş çoğunlukları için 10'ar puan dağıtılır. En yüksek puana ulaşan oyuncu kazanır. Eşitlik durumunda eşit olan oyuncular zaferi paylaşır. Not: Çift tur hakkınız doğduğunda destede ya da torbada karo kalmamışsa ikinci karoyu çekemezsiniz, çekilecek karo yoktur.
NeoTroy, bu oyunun Türkçe kural kitapçığını ürün sayfasında PDF olarak yayımlıyor. Kuralların en doğru ve eksiksiz kaynağı bu PDF.
Bizim AI rehberimiz hızlı bir özet sunmak için tasarlandı; ancak yapay zekâ ürettiği için nadiren hatalı bilgi verebilir. Tartışmalı bir kural için her zaman resmi PDF'i kontrol etmeni öneririz.
Yeni karolar normal karolar gibi oynanır ve turun üç adımını (1. karo yerleştirme, 2. takipçi yerleştirme, 3. puanlama) hiçbir şekilde değiştirmez. Yalnızca üzerlerindeki bazı görsel unsurların nasıl okunacağını bilmek gerekir.
Köprü bir kavşak değildir. Yollardan biri soldan sağa, diğeri yukarıdan aşağıya kesintisiz akar ve bu iki yol birbirine bağlanmaz; her biri kendi yolunun devamıdır. Köprü, karodaki tarlayı da böler: Bu karoda dört ayrı tarla parçası bulunur.
Bu ek paketteki manastır karosunda manastır hem yolu hem tarlayı keser. Sonuçta karoda üç ayrı yol parçası ve üç ayrı tarla parçası oluşur. Manastırın kendisi ana oyundaki gibi puanlanır: Etrafı 8 karoyla çevrildiğinde 9 puan eder.
Tek bir karoda birbirine bağlı olmayan üç ayrı şehir parçası bulunur. Bu parçalar aynı karoda yan yana dursa bile ayrı şehirlerdir ve her biri ayrı bir şövalye alabilir. Karonun ortasında ayrıca bir çiftçinin işgal edebileceği bir tarla vardır.
Bu karoda yollardan biri şehirde, diğeri küçük bir kulübede son bulur; ikisi de o noktada kapanır. Karodaki yollar tarlayı üç ayrı parçaya böler.
Ürün pulları yalnızca turun 3. adımını, yani puanlamayı etkiler. Karo yerleştirme ve takipçi yerleştirme adımları bu pullardan hiç etkilenmez.
Üzerinde bir ya da daha fazla ürün simgesi bulunan bir şehir tamamlandığında önce şehir normal kurallarla puanlanır: Karo başına 2 puan, arma başına 2 puan ve çoğunluk kuralı geçerlidir. Ardından şehri tamamlayan son karoyu koyan oyuncu, şehirdeki her ürün simgesi için havuzdan o simgeye karşılık gelen pulu alır ve önüne yüzü açık koyar.
Pulları alan kişi şehri bitiren oyuncudur, o şehrin tüccarı sayılır. Bu oyuncunun şehirde şövalyesi olup olmaması, hatta şehirde hiç şövalye bulunup bulunmaması fark etmez. Yani şehrin puanı bir oyuncuya, pulları bambaşka bir oyuncuya gidebilir. Bu, ek paketin en çok gözden kaçan kuralıdır.
Havuzda toplam 20 pul vardır: 9 şarap, 6 tahıl ve 5 kumaş. Ürün simgesi taşıyan karoların dağılımı da aynıdır: 9 şarap, 6 tahıl ve 5 kumaş simgeli karo, artı hiç simge taşımayan 4 karo. Şarap en bol, kumaş en kıt üründür; bu yüzden tek bir kumaş pulu bile oyun sonunda 10 puanlık çoğunluğu belirleyebilir.
İnşaat Ustası normal bir takipçi değil, özel bir figürdür. Karo yerleştirme adımını etkilemez; turun 2. adımında, yani takipçi koyma adımında devreye girer.
Ustanızı, o turda yeni koyduğunuz karonun üzerine ve yalnızca bir yola ya da şehre koyabilirsiniz. Koşul şudur: O yolda veya şehirde zaten kendi takipçilerinizden biri bulunmalıdır. Sıra şöyle işler: Önce yola bir soyguncu (thief) ya da şehre bir şövalye (knight) koyarsınız, sonraki bir turda o yapıyı uzatan bir karo oynayıp ustanızı oraya eklersiniz. Ustayı koyduğunuz turda takipçi koyma hakkınızı kullanmış olursunuz, yani aynı karoya ayrıca takipçi koyamazsınız. Usta manastıra ve tarlaya asla konulamaz.
Ustanızın bulunduğu yolu ya da şehri uzatan bir arazi karosu yerleştirdiğinizde, turunuzu normal şekilde tamamladıktan sonra hemen ikinci bir karo çeker ve oynarsınız. İkinci karo da bütün normal kurallara tabidir: Üzerine takipçi koyabilir, tamamlanan yapıları puanlayabilirsiniz. Yapıyı tamamlayan karo da uzatma sayılır, yani yolu bitiren hamle de çift turu tetikler. İlk karoyla yapıyı tamamlayıp ustanızı geri aldıysanız, ustanızı aynı turun ikinci karosuna yeniden koyabilirsiniz.
İkinci karonuz yine ustanızın yolunu ya da şehrini uzatsa bile üçüncü bir karo çekmezsiniz. Bir turda en fazla iki karo oynanır. Usta, her turda bulunduğu yapıyı ilk kez uzattığınızda çalışır.
Ustanız, bulunduğu yapı puanlanana kadar yerinde kalır ve yapıyı uzattığınız her turda size çift tur kazandırır. Yapı tamamlanıp puanlandığında takipçinizle birlikte ustanız da stoğunuza döner. O yapıda kendi takipçiniz kalmadığı anda usta hemen geri döner.
Ustanın bulunduğu yolda ya da şehirde başka oyuncuların takipçileri ve ustaları da durabilir; aynı yapıda kaç usta olduğunun sınırı yoktur. Takipçinizle ustanız arasında kaç karo bulunduğu önemsizdir. Usta çoğunluk hesabına katılmaz: Bir yapı puanlanırken kimin çoğunlukta olduğuna bakılırken usta sayılmaz, yalnızca normal takipçiler sayılır. Usta önce bir yola, geri döndükten sonra bir şehre konabilir; sıra ve tür serbesttir.
Domuz da normal bir takipçi değil, özel bir figürdür. Karo yerleştirmeyi etkilemez; takipçi koyma ve oyun sonu puanlama adımlarında iş görür.
Domuzunuzu, o turda yeni koyduğunuz karonun üzerine ve yalnızca kendi çiftçinizin (farmer) bulunduğu bir tarlaya koyabilirsiniz. Yani önce o tarlaya bir çiftçi koymuş olmanız, sonra tarlayı uzatan bir karo oynamanız gerekir. Domuzu koyduğunuz turda ayrıca takipçi koyamazsınız. Aynı tarlada başka oyuncuların çiftçileri ve domuzları da bulunabilir.
Domuz bir kez konduktan sonra oyun sonuna kadar yerinde kalır, geri alınmaz; tarlalar zaten oyun içinde puanlanmaz. O tarladaki son çiftçiniz bir şekilde tahtadan kalkarsa (bunu yalnızca bazı başka ek paketler mümkün kılar) domuz da hemen stoğunuza döner.
Domuz yalnızca sahibi o tarlada çoğunluğu elinde tutuyorsa puan verir. Domuzun kendisi çoğunluk hesabına katılmaz, yalnızca çiftçiler sayılır. Çoğunluğu bir başka oyuncuyla paylaşıyorsanız da çoğunlukta sayılırsınız ve domuzunuz işler. Rakiplerin aynı tarladaki domuzları sizin puanınızı etkilemez; onların domuzu yalnızca kendi puanlarını ilgilendirir.
Oyun sonu tarla puanlamasında, tarlada çoğunluğu olan oyuncu o tarlaya bitişik her tamamlanmış şehir için normalde 3 puan alır. Tarlada kendi domuzunuz varsa ve çoğunluk sizdeyse bu değer şehir başına 4 puana çıkar. Örnek: Çoğunluğu elinizde tuttuğunuz ve iki tamamlanmış şehre komşu olan bir tarlada domuzunuz varsa 6 yerine 8 puan alırsınız.
Ek paketin kalan iki unsuru kural değişikliği değil, kullanım kolaylığı ve uyumlulukla ilgilidir.
Karoları yüzü kapalı yığınlar hâlinde dizmek yerine hepsini torbaya atabilir, turunuzda torbadan bir karo çekebilirsiniz. Bunun pratik bir faydası daha vardır: Farklı kutulardan ve farklı baskılardan gelen karoların arka yüzündeki ufak renk ve doku farkları yığında ipucu verebilir, torbada ise bu fark görünmez.
Resmi kural kitapçığı ek paketi oyuna tamamen ya da kısmen katmanıza izin verir. Örneğin yalnızca yeni karolarla ürün pullarını kullanıp usta ile domuzu kutuda bırakabilir, ya da tam tersini yapabilirsiniz. Hangi parçayı kutuda bıraktığınızın diğer kurallara etkisi yoktur.
Tüccarlar ve Ustalar, diğer Carcassonne ek paketleriyle birlikte oynanabilir. Kutuda 6 renk usta ve domuz bulunduğu için 6. oyuncunun özel figürleri hazırdır: Ancak 6 kişi oynamak için 6. renk takipçileri getiren Hancı ve Katedral (Inns & Cathedrals) ek paketi de gerekir. Karo sayısı arttıkça oyun uzar; bu ek paket tek başına yaklaşık 15 dakika ekler.
Hayır, ustayı koyduğunuz turda çift tur almazsınız; o turda takipçi koyma hakkınızı ustayı yerleştirmek için kullanmış olursunuz. Çift tur, daha sonraki bir turda ustanızın bulunduğu yolu ya da şehri uzatan bir karo yerleştirdiğinizde doğar. Sıra şöyledir: Önce yola soyguncunuzu (ya da şehre şövalyenizi) koyarsınız, sonraki bir turda o yapıyı uzatan karoya ustanızı eklersiniz, daha sonraki bir turda yapıyı yine uzatan bir karo oynadığınızda turunuzu tamamlar ve hemen ikinci bir karo çekip oynarsınız. Yapıyı tamamlayan karo da uzatma sayılır ve çift turu tetikler.
Hayır. Zincirleme çift tur yoktur: Bir turda en fazla iki karo oynanır. İkinci karo ustanızın yapısını uzatsa bile üçüncü bir karo çekilmez. Usta, her turda bulunduğu yapıyı ilk kez uzattığınızda çalışır.
Hayır. Pulları, şehri tamamlayan son karoyu koyan oyuncu alır; o oyuncu şehrin tüccarı sayılır. Şehirde şövalyesi olup olmaması, hatta şehirde hiç şövalye bulunup bulunmaması fark etmez. Şehrin puanı çoğunluk kuralına göre şövalye sahibine giderken pullar bambaşka bir oyuncunun önüne gidebilir. Şehirdeki her ürün simgesi için 1 pul alınır.
Hayır, ikisi de özel figürdür ve çoğunluk hesabına katılmaz. Bir yapı ya da tarla puanlanırken kimin çoğunlukta olduğuna yalnızca normal takipçilere bakılarak karar verilir. Ayrıca ikisi de tek başına konulamaz: Ustayı koymak için o yol ya da şehirde, domuzu koymak için o tarlada zaten kendi takipçiniz bulunmalıdır. İkisini de normal takipçi yerine, o turda yeni koyduğunuz karonun üzerine koyarsınız.
Tarlalar yalnızca oyun sonunda puanlanır. Tarlada çoğunluğu elinde tutan oyuncu, o tarlaya bitişik her tamamlanmış şehir için normalde 3 puan alır; tarlada kendi domuzu varsa 4 puan alır. Domuz yalnızca çoğunluk sizdeyse işe yarar ve kendisi çoğunluk hesabına katılmaz. Çoğunluğu bir başka oyuncuyla paylaşıyorsanız da çoğunlukta sayılır, domuz bonusunu alırsınız. Rakiplerin aynı tarladaki domuzları sizin puanınızı etkilemez.
Üç ürün türü ayrı ayrı hesaplanır. Şarap, tahıl ve kumaşın her birinde en çok pula sahip oyuncu 10 puan kazanır. Bir türde eşitlik varsa eşit olan oyuncuların hepsi tam 10 puanı alır, puan bölünmez. Kumaş yalnızca 5 pulla en kıt üründür; bu yüzden tek bir kumaş pulu bile 10 puanlık farkı belirleyebilir.
Hayır. İnşaat Ustası yalnızca yola ve şehre konur; manastıra ve tarlaya asla konulamaz. Domuz ise yalnızca tarlaya konur, yola ve şehre konulamaz. Ustanız bulunduğu yapı puanlanınca stoğunuza döner ve bir sonraki sefer başka bir türe, örneğin bir yoldan sonra bir şehre konabilir.
Hayır, şehir puanlaması hiç değişmez: Tamamlanan şehir karo başına 2 puan ve arma başına 2 puan getirir, çoğunluk kuralı aynen geçerlidir. Ek paketin tek eklediği şey, şehirde ürün simgesi varsa son karoyu koyan oyuncunun ayrıca ürün pulu almasıdır. Pullar o anda puan değildir; değerini oyun sonundaki çoğunluk hesabında kazanır.