Dokuz Taş

Dokuz Taş (Nine Men's Morris), iki oyuncu arasında oynanan klasik bir soyut strateji oyunudur. Tarihte ilk defa MÖ 1400 civarında Mısır'da rastlanan bu oyun; Roma orduları, Anadolu köyleri ve Avrupalı saraylar arasında yüzyıllar boyunca yayılmıştır. Oyun tahtası, üç iç içe geçmiş kareden ve bu karelerin kenar orta noktalarını birbirine bağlayan çizgilerden oluşur; böylece toplam 24 kavşak noktası ortaya çıkar. Her oyuncunun 9'ar taşı vardır. Oyunun amacı rakibi yalnızca 2 taşa indirgemek ya da taşlarını hiçbirinin hareket edemeyeceği konuma getirmektir. Oyun üç aşamadan oluşur: taş yerleştirme, taş hareket ettirme ve (opsiyonel) uçuş.

Dokuz Taş puan tabanlı bir sistem kullanmaz; her oyun doğrudan galibiyet/mağlubiyet ile sonuçlanır. Kazanan oyuncu 1 oyun kazanmış sayılır. Birden fazla oyun oynamak istenirse 3'e 5'e veya herhangi bir hedefe kadar kim önce ulaşırsa galip ilan edilebilir.

Oyun iki koşuldan biriyle sona erer: 1. **İki Taşa İnme**: Rakibin taşları 2'ye düşürülürse o oyuncu hareket edemez ve oyunu kaybeder. 2. **Hareket Edememe**: Hareket etmesi gereken oyuncunun tüm taşları kilitlenmişse (hiçbir taşı komşu boş noktaya gidemiyor) o oyuncu da kaybeder. Bilgisayar analiziyle kanıtlandığı üzere (Ralph Gasser, 1993) her iki oyuncu da mükemmel oynarsa oyun berabere biter; pratikte bu durum çok nadirdir.

• Üç Taş (Three Men's Morris): Her oyuncunun 3 taşı vardır; 3×3 ızgara üzerinde 9 noktada oynanır. İlk değirmeni kuran kazanır, taş alma yoktur.
• Altı Taş (Six Men's Morris): Her oyuncu 6 taş kullanır; iki iç içe kare ve 16 noktalı tahta. Uçuş kuralı uygulanmaz.
• On İki Taş (Twelve Men's Morris): Üç iç içe kare + köşegen bağlantılar eklenerek köşeler de kavşak noktası sayılır. Her oyuncu 12 taş kullanır.
• Uçuş Kuralı (Flying): 3 taşa düşen oyuncunun taşı herhangi bir boş noktaya anında gidebilir (bazı topluluklarda standart, bazılarında opsiyonel).
• Beraberlik: İki oyuncu anlaşırsa beraberliği kabul edip oyunu bitirebilir; bu da özellikle rekabetçi ortamlarda kullanılan bir seçenektir.