Terra Mystica
Terra Mystica, Helge Ostertag & Jens Drögemüller tarafından tasarlanan 2-5 oyuncu için strateji kutu oyunudur.
Terra Mystica, 14 fantastik halkın arazi dönüştürme ve güç mekaniği üzerine kurulu derin bir strateji oyunudur. Her halk yalnızca kendi ana arazisine yapı kurabildiği için haritayı küreklerle kendi rengine çevirir, yapı zincirini yükseltir, komşularının inşaatından güç devşirir ve dört kült izinde yükselir. Oyun 6 raunt sürer.
Oyun Hakkında
Terra Mystica'da her oyuncu 14 fantastik halktan birini yönetir. Her halk belirli bir arazi tipine bağlıdır ve yalnızca kendi 'ana arazisi' üzerine yapı kurabilir; bu yüzden haritayı kürek harcayarak kendi rengine dönüştürmek zorundadır. Yedi arazi tipi vardır: Ova, Bataklık, Göl, Orman, Dağ, Çorak Toprak ve Çöl. Her arazi tipine iki halk düşer. Oyun 6 raunt sürer; her raunt Gelir, Aksiyonlar ve Kült Bonusları/Temizlik fazlarından oluşur. Aksiyon fazında oyuncular sırayla birer aksiyon alır: arazi dönüştürüp mesken kurmak, yapı yükseltmek, denizcilik veya kürek takas oranını geliştirmek, külte rahip göndermek, güç aksiyonu veya özel aksiyon kullanmak ya da pas geçmek. Oyunun kalbindeki gerilim komşuluktur: bir oyuncu yapı kurduğunda veya yükselttiğinde, ona doğrudan komşu yapıları olan rakipler güç kazanabilir. Yani rakiplere yakın oynamak hem ucuz ticaret evi hem de rakibe güç demektir. Oyuncular 20 zafer puanıyla başlar ve en çok zafer puanını toplayan kazanır.
Bileşenler
Oyun Tahtası (Game Board)
Yedi arazi tipini (Ova, Bataklık, Göl, Orman, Dağ, Çorak Toprak, Çöl) ve nehir alanlarını gösteren altıgen haritayı, 6 güç aksiyonu alanını ve zafer puanı izini taşır.
Kült Tahtası (Cult Board)
Ateş, Su, Toprak ve Hava kült izlerini ve her izin altındaki 4 tarikat (Order) alanını gösterir.
Halk Tahtası (Faction Board)
Çift taraflıdır; her yüzü farklı bir halkı gösterir, toplam 14 halk. Üzerinde dönüşüm çemberi, güç kaseleri, yapı izleri, denizcilik ve takas izleri bulunur.
Arazi Karosu (Terrain Tile)
Çift taraflı karolar; bir arazi alanı dönüştürüldüğünde üzerine yeni arazi tipinin karosu konur.
İşçi (Worker)
Doğal renkli işçi parçaları. Meskenlerden gelir olarak kazanılır; inşaatta ve kürek takasında harcanır.
Para (Coin)
40 küçük (1 değerinde), 25 orta (2 değerinde) ve 20 büyük (5 değerinde) para. Ticaret evlerinden gelir olarak kazanılır.
Güç Pulu (Power Token)
Mor pullar. Her oyuncu toplam 12 güç puluyla başlar ve bunlar I, II, III numaralı üç kase arasında döner; oyunda yeni pul kazanılmaz, mevcut pullar kaseler arasında taşınır.
Yapı Parçaları (Structures)
Her halk rengi için 17 yapı: 8 Mesken (Dwelling), 4 Ticaret Evi (Trading House), 3 Tapınak (Temple), 1 Kale (Stronghold) ve 1 Mabet (Sanctuary).
Rahip (Priest)
Her halk rengi için 7 rahip. Sayı sınırlıdır; kült tarikatına gönderilen rahip oyundan tamamen çıkar.
Belirteç (Marker)
Her halk rengi için 7 belirteç: 1 denizcilik izi, 1 takas izi, 1 zafer puanı izi ve 4 kült izi için.
Köprü (Bridge)
Her halk rengi için 3 köprü. Nehir üzerinden doğrudan komşuluk kurar; bir kez kurulduktan sonra geri alınamaz.
Şehir Karosu (Town Tile)
5 farklı türden ikişer adet. Şehir kurulduğunda seçilir; anında zafer puanı ve tek seferlik bir ödül verir, ayrıca bir şehir anahtarı sağlar.
Puanlama Karosu (Scoring Tile)
Her raunt için bir tane olmak üzere 6'sı oyunda kullanılır. Sol tarafı o raunt hangi eylemin puan getireceğini, sağ tarafı raunt sonu kült bonusunu gösterir.
Favor Karosu (Favor Tile)
12 farklı tür. Tapınak veya Mabet inşa edildiğinde seçilir. 4 tür kültte 3 adım ilerletir (birer adet), 8 tür ise kalıcı bir yetenek açar ve kültte 1-2 adım ilerletir (üçer adet).
Bonus Kartı (Bonus Card)
Parşömen olarak resmedilir. Oyuncu sayısı + 3 kadarı kullanılır (2 oyuncuda 5, 5 oyuncuda 8). Yalnızca tek raunt geçerlidir, pas verirken iade edilir.
Aksiyon Belirteci (Action Token)
Kullanılmış güç aksiyonlarını ve özel aksiyonları işaretlemek için kullanılır.
Puan Hesaplama
Oyuncular 20 zafer puanıyla başlar. Zafer puanı (ZP) kaynakları: OYUN İÇİ - Puanlama karoları: Her raunt farklı bir eylem puan getirir. Örnekler: mesken inşası 2 ZP, ticaret evi inşası 3 ZP, Kale veya Mabet inşası 5 ZP, kullanılan her kürek için 2 ZP, kurulan her şehir için 5 ZP. - Denizcilik izinde ilerleme: Ulaşılan karede yazan kadar ZP. - Kürek takas oranını düşürme: Her ilerleme için 6 ZP. - Şehir kurma: Seçilen şehir karosuna göre 5-9 ZP. - Bonus kartları: Üç bonus kartı pas verilirken ZP verir — meskenler için 1'er ZP, ticaret evleri için 2'şer ZP, Kale ve/veya Mabet için 4'er ZP. - Favor karoları: İki karo mesken ve ticaret evi inşa ederken anında ZP verir; bir karo pas verirken mevcut ticaret evleri için 1/2/3/4 ticaret evine karşılık 2/3/3/4 ZP verir. - Halka özgü yetenekler: Örneğin Cadılar şehir kurunca +5 ZP, Yarımlıklar her kürek için +1 ZP, Karanlıklar her dönüşüm adımı için +2 ZP, Simyacılar 2 parayı 1 ZP'ye çevirebilir. - EKSİ: Komşudan güç devşirmek, kazanılan güç sayısının bir eksiği kadar ZP kaybettirir. OYUN SONU PUANLAMASI - Kült Puanlaması: Dört kült izinin her biri ayrı ayrı puanlanır. İzde en yüksek olan oyuncu 8 ZP, ikinci 4 ZP, üçüncü 2 ZP alır. 0 karesindeyken puan alınmaz. Beraberlikte ilgili basamakların puanları beraber olanlar arasında eşit paylaşılır (gerekirse aşağı yuvarlanır). - Alan Puanlaması: Birbirine doğrudan veya dolaylı komşu (denizcilik değeriniz yetiyorsa nehir aşırı) yapılarınızdan oluşan en büyük grubun yapı sayısı sayılır. En çok bağlı yapıya sahip oyuncu 18 ZP, ikinci 12 ZP, üçüncü 6 ZP alır. Beraberlikte ilgili basamakların puanları eşit paylaşılır (aşağı yuvarlanır). Örnek: bir oyuncuda 10, diğer üç oyuncuda 9'ar bağlı yapı varsa ilk oyuncu 18 ZP alır, kalan 12+6+0=18 ZP üçe bölünür ve her biri 6 ZP alır. - Kaynak Puanlaması: Kalan her 3 para için 1 ZP. Diğer tüm kaynaklar bu amaçla dönüşüm oranlarından paraya çevrilebilir (1 güç = 1 para, 3 güç = 1 işçi, 1 işçi = 1 para, 1 rahip = 1 işçi). (Simyacılar her 2 para için 1 ZP alır.)
Oyun Bitiş Koşulları
Oyun, 6. raundun aksiyon fazında tüm oyuncular pas verdikten sonra biter. Son rauntta kült bonusu dağıtılmaz ve temizlik fazı yapılmaz — bu, kurulum sırasında 6. raundun puanlama karosunun sağ yarısını kapatan oyun sonu belirteciyle hatırlatılır. Ayrıca 6. rauntta pas verirken yeni bonus kartı alınmaz. Ardından oyun sonu puanlaması yapılır: önce kült puanlaması (her kültte 8/4/2 ZP), sonra alan puanlaması (18/12/6 ZP), en son kalan kaynakların puanlanması (her 3 para 1 ZP). En yüksek zafer puanına sahip oyuncu kazanır. Beraberlik durumunda birden fazla kazanan olur.
Varyantlar
- Tanıtım Oyunu (Introductory Game): Kitapçığın önerdiği ilk oyun kurulumu. Halklar oyuncu sayısına göre önceden belirlenmiştir (2 oyuncu: Cadılar ve Göçebeler; 3 oyuncu: + Simyacılar; 4 oyuncu: Cadılar, Göçebeler, Yarımlıklar, Deniz Kızları; 5 oyuncu: + Devler), ilk meskenler sabit karelere konur ve puanlama karoları ile bonus kartları sabit sırayla dizilir. Ana oyunda ise bunların hepsi rastgele belirlenir ve halklar serbestçe seçilir.
- Terra Mystica: Fire & Ice (2014) genişlemesi: 6 yeni halk ekler — Buz arazisinde Buz Bakireleri (Ice Maidens) ve Yetiler (Yetis), Volkan arazisinde Tarikat Çırakları (Acolytes) ve Ejder Lordları (Dragonlords), ayrıca Nehir Yürüyenler (Riverwalkers) ve Şekil Değiştirenler (Shapeshifters). Buz ve Volkan arazileri hiçbir şekilde başka bir arazi tipine dönüştürülemez. Genişleme ayrıca yeni bir oyun tahtası, değişken oyun sırası tahtası, halkların zafer puanı teklifiyle açık artırmayla dağıtıldığı bir seçenek (en fazla 40 puan teklif edilebilir) ve oyun sonunda alan puanlamasından sonra puanlanan 4 oyun sonu puanlama karosu getirir.
- Sonderlandschaften (Özel Araziler) promosu: Feuerland'in ücretsiz olarak yayımladığı resmi modül. Her halka kendine özgü tek bir özel arazi karosu verir; oyuncu bunu aksiyon fazında, bir alanı ana arazisine dönüştürdükten sonra normal arazi karosu yerine koyar. Özel arazi güç değeri 1 olan bir yapı gibi sayılır: şehir kurmada, güç devşirmede ve alan puanlamasında hesaba katılır, ancak yükseltilemez ve mesken sayılmaz.
- Yeni Başlangıç Zafer Puanı Tablosu (Eylül 2020): Feuerland'in yayımladığı resmi denge güncellemesi. Halkların herkes için sabit olan 20 puanlık başlangıcı yerine, halka göre değişen başlangıç zafer puanları kullanılır.